Knjaževac
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Knjaževac  (Pročitano 4610 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« poslato: Februar 12, 2012, 12:18:35 am »

**

KNJAŽEVAC

 



Grad u istočnoj Srbiji, na reci Timoku. Ranije se nazivao Gurgusovac. Po narodnom predanju taj naziv potiče od imena Grgura, najstarijeg sina despota Đurđa Brankovića. Za vreme austro-turskih ratova 1689—1690. i 1737. Gurgusovac je bio privremeno u austrijskim rukama. Konačno je oslobođen 1833. Otada se često spominjao "kao strašno mesto" zbog zloglasne gurgusovačke kule, u kojoj su zatvarani politički krivci. Knez Miloš je 1859 naredio da se Gurgusovačka kula zapali, a samu varoš nazvao je Knjaževac. U parku, u centralnom delu grada, pored same reke, nedavno je po projektu arh. Bogdana Bogdanovića podignuto spomen obeležje izginulim ratnicima u oslobodilačkim ratovima.

Svojom monumentalnošću i osobitim arhitektonskim rešenjem izdvaja se knjaževačka crkva, podignuta sredinom XIX veka. U njoj se čuva zbirka ikona i drugih predmeta kulturno-istorijskih vrednosti iz XVIII—XIX veka.

U selu Ravni nalaze se ostaci rimskog utvrđenog naselja i kastela Timacum Minus. Ovaj grad je jedan od najstarijih antičkih gradova na putu od Niša ka Dunavu. Prilikom novih istraživačkih radova, otkriveni su ostaci monumentalnih građevina, stubovi, kapiteli, natpisi, portretne biste, nadgrobni spomenici, kao i niz drugih manjih predmeta od značaja za proučavanje antičke kulture na našem tlu.—

U selu Donja Kamenica, 12 km od Knjaževca, nalazi se crkva Sv. Bogorodice, podignuta u prvoj polovini XIV veka. Podigao ju je despot Mihailo, velmoža bugarskog cara Mihaila Šišmana, poginulog u bici sa Stefanom Dečanskim kod Velbužda 1330. godine. To je omanja građevina, zidana tesanim i lomljenim kamenom i opekom, s kupolom na sredini i dvema kulama na zapadnoj fasadi. Unutrašnji prostor hrama, iako malog obima, izdeljen je zidovima u vise delova. Na modelu crkve, koji drži ktitor despot Mihailo, vidi se da je crkva imala na zapadnoj strani bogato izrezbaren drveni trem. Sačuvane freske iz prve polovine XIV veka odlikuju se slobodnim, nemirnim crtežom i živim koloritom. Posebnim kolorističnim vrednostima ističu se portreti ktitora i njegove porodice, kao i pojedine dramatične kompozicije iz Hristovog života. Jedinstvenu ikonografsku osobenost predstavljaju monumentalne figure svetih ratnika Teodora Tirona i Teodora Stratilata, prikazanih kako zagrljeni jašu na konjima.

Nedaleko od donje Kamenice, među šumovitim ograncima Stare Planine, nalazi se usamljeni manastir Sv. Trojice. Zabeleženo je da je na srednjim vratima crkve postojao natpis iz 1457, koji je kazivao da je crkvu podigao despot Lazar, sin Đurđa Brankovića.

Ovaj natpis je u XIX veku prepisan i nalazi se na severnom zidu naosa. Preostale freske u kubetu i fragmenti "Strašnog suda" u priprati islikani su u XVII veku.

U blizini Kalne, kod tzv. Bigar vodopada, nalazi se skupina vodenica potočara, stepeničasto poređanih od podnožja prema vrhu padine, odakle počinje vodopad. To je redak etnografski spomenik iz XIX veka. Nedaleko od njega je i manastir Sv. Onutija (u narodu poznat kao manastir Onorije). U crkvi ovog manastira pažnju zaslužuju ikonostas u duborezu i manja zbirka ikona iz XIX veka, rad makedonskog zografa iz "debarske škole". Na levoj obali Svrljiškog Timoka, na jednom uzvišenom bregu, još se vide bedemi starog srednjovekovnog grada Svrljiga, koji spominje još Stefan Prvovenčani oko 1215. godine. Kod ovog grada nađen je veliki bronzani krst iz X—XI veka, s ugraviranim poprsjima svetitelja u medaljonima. Sada se čuva u Narodnom muzeju u Nišu.


Blago na putevima Jugoslavije | JUGOSLAVIJA PUBLIK | Glavni urednik: Nebojša Tomašević | Beograd, 1983

Autor fotografije nepoznat
Sačuvana
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Februar 12, 2012, 12:54:16 am »

*




KNJAŽEVAC
KUĆA ACE STANOJEVIĆA

Muzej grada Knjaževca nalazi se u kući Ace Stanojevića, radikalskog prvaka i predsednika Narodne skupštine Srbije. Kuća je spomenik kulture, sagrađena 1910. godine po uzoru na italijanske vile. U gornjoj etaži ambijentalno je prikazan građanski enterijer sa kraja XIX i početka XX veka. Izloženi predmeti kulturne i umetničke vrednosti, su pre svega lični predmeti Ace Stanojevića i njegove porodice a deo eksponata dobijen je na poklon od starih knjaževačkih porodica, s obzirom da je Knjaževac nekadašnji Gurgusovac jedna od najstarijih varoši u Srbiji. U donjoj etaži, u galerijskom prostoru održavaju se različiti muzejski sadržaji — književne i muzičke večeri, različita predavanja itd. Jugoistočna SRBIJA
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: