Manastir Milentija
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Manastir Milentija  (Pročitano 4451 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« poslato: Jun 27, 2011, 12:25:40 am »

**

MILENTIJA




Manastir oko 13 km severozapadno od Brusa, između sela Milentije i Osredaca. Iako je očuvana samo u ruševinama, u kojima su arheološkim iskopavanjima pronađeni fragmenti izvanredne dekorativne kamene plastike, crkva Sv. Stefana spada među najznačajnije spomenike moravske škole. Pretpostavlja se da je zadužbina velikog čelnika Radiča Postupovića i da je nastala u drugoj ili trećoj deceniji XV veka. Osnove u obliku sažetog trikonhosa, nad čijim se centralnim delom uzdizala kupola nošena lucima na pilastrima, sa pripratom i brižljivo obrađenim fasadama, hram je građevina skladnih proporcija i plemenitih oblika. Plitkoreljefna plastična dekoracija na portalima, prozorima, rozetama, arhivoltama i drugim delovima crkve predstavlja posebnu varijantu ove vrste moravske umetnosti.

Kulturna riznica SRBIJE | sastavio i uredio Jovan Janićijević | IDEA | Beograd, 2005.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Jun 27, 2011, 12:32:14 am »

*

MANASTIR MILENTIJA


Manastir Milentija je srednjovekovni manastir čije se ruševine nalaze kod istoimenog sela u opštini Brus, nedaleko od tvrđave Koznik. Podignut je u Moravskom stilu, najverovatnije neposredno nakon 1430. godine i predstavljao je jedan od većih manastirskih kompleksa tog doba, zbog čega se smatra da je bio zadužbina nekog moćnog velikaša (možda Radiča Postupovića). Među ostacima crkve, naročito se izdvajaju pronađeni ostaci dekorarativne kamene plastike, koji su danas deo kolekcija Narodnih muzeja u Beogradu i Kruševcu.
 
Arheološka istraživanja manastirske crkve i njena konzervacija su otpočeli 1969. godine, dok je dobar deo kompleksa ostao neistražen. Ruševine manastira Milentije se danas nalaze pod zaštitom republike Srbije kao spomenik kulture od velikog značaja[1].

VREME PODIZANJA

Nije poznato ko je i kada podigao manastir, ali se smatra da je nastao tokom četvrte ili pete decenije XV veka. Ovakvo datiranje se bazira na nekoliko činjenica:

Osnova crkve (trikonhos) i kamena plastika svedoče o gradnji u Moravskom stilu (poslednja trećina XIV i prva polovina XV veka) Umetnička vrednost i način izrade kamene dekoracije svedoče o gradnji u doba razvijenog Moravskog stila U povelji Radiča Postupovića iz 1430. godine se pominje selo Milentija u njegovoj oblasti, ali ne i manastir u njemu.

Na osnovu ostataka manastirske crkve, smatra se da u pitanju zadužbina moćnog oblasnog gospodara, zbog čega se predpostavlja da njegov ktitor mogao da bude veliki čelnik Radič Postupovio visokom nivou umetničke i zanatske obrade[1], a smatra se da su bili ofarbani, što je doprinosilo živopisnosti[2]. Prema mišljenju istoričara umetnosti Sanje Kesić-Ristić: "Kamena plastika u Melentiji je izvedena vrlo vešto, smelo i u dubljem reljefu nego što je to slučaj sa drugim spomenicima moravske škole, što doprinosi jakim kontrastima svetlosti i senke na njoj"[1]. Jedna od specifičnosti kamene plastike je i velika rozeta, na kojoj je predstavljena stilizovana volovska glava[3], iako se na rozetama Moravskog stila javljaju gotovo isključivo geometrijski i biljni motivi.
 
U jednom od objekata manastirskog kompleksa, koji se nalazi dvadesetak metara zapadno od manastirske crkve,arheolozi su otkrili malu nišu u kojoj je pronađen kostur deteta, postavljen kao pri normalnom sahranjivanju (u ležećem položaju na leđima)[3]. Procenjuje se da dete u trenutku smrti nije moglo biti starije od sedam godina[3], a smatra se da je ovo potvrda postojanja žrtvovanja ljudi radi uspešne izgradnje nekog objekta, koja je na tim prostorima zabeležena samo u narodnoj poeziji (npr. Zidanje Skadra) i verovanjima u postojanje talasona, neke vrste dobrog domaćeg duha koji čuva zgradu od ljudi koji imaju nameru da je poruše ili oštete[4].

_____________

Napomene

1. Zna se da je Radič bio ktitor manastira Vraćevšnice (u kome je sahranjen) na Rudniku, a pomagao je i druge manastire, uključujući i svetogorski manastir Kastamonit.

Reference

1. 1,0 1,1 1,2 Spomenici kulture u Srbiji: Crkva sv. Stefana (Manastir Milentija) (sajt SANU) ((sr)) ((en))
    (iz knjige "Spomeničko nasleđe Srbije: nepokretna kulturna dobra od izuzetnog i od velikog značaja", članak Milentija, manastir)
2. Narodni Muzej u Beogradu: Zbirke odeljenja za srednji vek. Pristupljeno dana 29.07.2010
3. 3,0 3,1 3,2 S., N. E. "Uzidano dete čuvalo svetinju", Glas javnosti, 08.10.2003 Pristupljeno dana 29.07.2010
4. Slobodan Zečević, "Mitska bića srpskih predanja" (prvo izdanje), Beograd, 1981.


Wikipedia
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: