Crkva Lazarica i Lazareva kula u Kruševcu
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
RIZNICA SRPSKA « SRBIJA — VODIČ PO PUTNIM PRAVCIMA « Kraljevo • Kruševac • Stalać « Crkva Lazarica i Lazareva kula u Kruševcu
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Crkva Lazarica i Lazareva kula u Kruševcu  (Pročitano 3171 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« poslato: Oktobar 31, 2012, 11:50:29 pm »

**

CRKVA LAZARICA I LAZAREVA KULA U KRUŠEVCU
 

Od stare prestonice kneza Lazara ostala je do naših dana samo njegova zadužbina crkva Lazarica i delovi grada kojim su nekad bili opasani dvor, crkva i ostale kneževe zgrade.
 
Lazarica je podignuta oko 1380 godine. Za vreme Turaka je stradala, pa je tek pod knezom Milošem ponovo proradila. Početkom ovoga veka restaurisana je dosta proizvoljno.
 
Crkva pripada moravskoj školi i, kao jedna od najranijih u ovoj grupi spomenika, dugo je služila našim graditeljima za uzor. Osnova joj je rešena u obliku sažetog upisanog krsta sa trolisnim istočnim delom, nad kojim se uzdiže kupola. Na zapadu je priprata, istovremeno podignuta i organski vezana s naosom. Ona je nadvišena jednom četvrtastom kulom, nešto nižom od kupole. Kao kod svih građevina moravske škole, vertikalizam je naročito naglašen. On je postignut u samoj konstrukciji — izvlačenjem masa u visinu, a istaknut je i u dekoraciji, naročito vitkim kolonetama poređanim tako da markiraju sva istaknutija mesta fasada. Dva horizontalna kordon-venca nešto umiruju ovo jako stremljenje u visinu. Između njih, u srednjem pojasu smešteni su prozori, a treći, gornji pojas rezervisan je za glavne dekorativne efekte.
 
Spoljašnja dekoracija crkve neobično je bogata. Već sam građevinski materijal — kamen i opeka vezani malterom — deluje vrlo živo svojom polihromijom. Efekti boje naročito su izraziti u gornjim delovima zgrade, gde je često upotrebljen ornamenat u vidu crvenih i belih šahovskih polja. Na portalima, prozorima, rozetama, na dekorativnim arkadama i arhivoltama pojavljuje se kamena plastika raznovrsno komponovana. Najčešće su plitko rezane prepletne trake, zatim stilizovane biljke, fantastične životinje, a kao okvir ovome došao je ornamenat u obliku užeta. Pored kamene, primešena je i keramo-plastična dekoracija: krstasti lončići od terakote kao završni ukrasni pojas ovih ornamentisanih delova, i venac zupčasto postavljenih opeka koji ocrtava linije krova.
 
Od živopisa više nema ni traga. Poslednji ostaci novijeg sloja skinuti su prilikom restauracije crkve i samo dva sačuvana fragmenta nalaze se u Umetničkom muzeju u Beogradu.
 
Nedaleko od crkve uzdižu se ruševine visoke kule, kroz koju se ulazilo u grad, i uz nju delovi gradskih zidina — jedini materijalni dokaz o nekadašnjem jakom utvrđenju Lazareve prestonice.


"Spomenici kulture" | Urednik: MILORAD PANIĆ SUREP | Prosveta, Beograd 1951
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: