Mileševa — zadužbina kralja Vladislava Nemanjića
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
RIZNICA SRPSKA « SRBIJA — VODIČ PO PUTNIM PRAVCIMA « Užice • Čačak • Prijepolje « Mileševa — zadužbina kralja Vladislava Nemanjića
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Mileševa — zadužbina kralja Vladislava Nemanjića  (Pročitano 6299 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« poslato: Septembar 19, 2012, 01:25:53 am »

**

MANASTIR MILEŠEVA
Pod krilima belog anđela


Mnogo toga se u vekovima za nama ovde ispodogađalo. Podignuta kao zadužbina kralja Vladislava Nemanjića, drugorođenog sina Stefana Prvovenčanog, Mileševa je, pre svega, nadaleko poznata po svom izvanrednom živopisu s čijom lepotom i vrhunskim slikarskim izvođenjem može da se meri jedino delo freskopisca u Sopoćanima, zadužbini Vladislavljevog brata po ocu, kralja Uroša Prvog Nemanjića.
 
Slavu manastira širom sveta je, ipak, pronela freska Belog anđela na Hristovom grobu, proglašena za umetničko remek-delo iz prve polovine 13. veka. Koliko je svet bio njom zadivljen možda ponajbolje svedoči i podatak da je Evropa upravo Belog anđela poslala u Ameriku putem prve satelitske slike koja je preletela Atlantik, 23. jula 1962. godine.

Ovdašnje slikarstvo ima još jednu veliku vrednost, a to su vladarski portreti Stefana Nemanje, svetog Save, Stefana Prvovenčanog, kralja Radoslava i kralja Vladislava. Izuzetno je važno što su oni slikani za njihovog života i imaju i dokumentarnu vrednost.
 
Jedno vreme ovde su, posle prenosa iz bugarskog Trnova, ležale i mošti svetog Save i odavde je počeo da se širi njegov kult. Čak i posle 1595, kad su Turci odneli mošti i spalili ih na beogradskom Vračaru. Crkvu Vaznesenja Hristovog darivali su ruski carevi (Ivan Grozni), ali i vlaške i moldavske vojvode i prinčevi. Godine 1377. u njoj se Tvrtko Kotromanić krunisao za kralja Srba i Bosanaca.



"100 dobrih razloga da posetite Srbiju" | Turistička organizacija Srbije
Tekstovi: Petar Milatović i arhiva "Princip Bonart Pres"





280 km jugozapadno od Beograda

Foto by Stevan Milačić, juli 2009.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Septembar 19, 2012, 01:45:55 am »

.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Sr. Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 417



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Oktobar 31, 2012, 11:48:21 pm »

*

MANASTIR MILEŠEVA


Manastir Mileševa se nalazi na reci Mileševki, na udaljenosti od 6 km od Prijepolja. Manastir Mileševa je zadužbina Kralja Vladislava (1234—1243), unuka Stefana Nemanje i četvrtog naslednika čuvene loze. Manastir Mileševa je 1236. godine postao drugi najznačajniji manastir srpskog srednjovekovnog kraljevstva, kada su u njega, tokom vladavine Kralja Vladislava, prenete iz Trnova u Bugarskoj svete mošti Svetog Save, čime je ova zadužbina dobila na značaju. Originalna arhitektura crkve manastira Mileševa pripada monumentalnoj raškoj arhitektonskoj školi, koju odlikuje sklad između vizantijske arhitekture i romaničkih elemetana. Mileševa je izvedena po uzoru na manastir Žiču (zadužbinu Kralja Stefana Prvovenčanog, oca Kralja Vladislava), ali su graditelji bili slabije umetničke sposobnosti. Jednobrodni centralni deo manastira Mileševa se širi od zapada prema istoku, tako da je istočno krilo praktično potpuno izostavljeno, što je dalo tri oltarske apside koje se naslanjaju na istočni zid pokriven kupolom. Crkva manastira Mileševe je jednobrodna građevina sa dve niže pevnice, široke centralne apside i dve manje apside. Zapadna kupola i zvonik na ulazu u manastir Mileševu su dograđeni u 19. veku.

Godine 1377. je u manastiru Mileševa, nad grobom Svetog Save, najvećeg srpskog svetitelja, krunisan bosanski kralj Tvrtko. Velikodostojnik Stjepan Vukčić Kosača je 1466. godine Trtku preuzeo titulu hercoga Svetog Save, čime je ovo područje proglašeno Hercegovinom — "zemljom hercoga". U 15. veku je Manastir Mileševa bio sedište bosanskog pravoslavnog vladike. Budući veliki vezir Otomanskog carstva, Mehmed Paša Sokolović je ovde učio, pre nego je iz svoje porodice odveden u tursku službu. Njegov brat, Makarije Sokolović, koji je 1577. godine postao srpski patrijarh je takođe ovde učio. U 16. veku je u manastiru Mileševa radila štamparija, čije su liturgijske knjige bile rasprostranjenje srpskim zemljama, a i šire. Sledećeg veka je manastir Mileševa doživeo najveću nesreću, kada su 1594. godine iz njega odnete svete mošti Svetog Save u Beograd i spaljene na Vračaru, zbog odmazde prema srpskim ustanicima. Godine 1688. je druga nesreća pogodila manastir Mileševu, kada je spaljen i teško oštećen. Prvu obnovu je manastir Mileševa doživeo u vreme kada je Makarije Sokolović bio srpski patrijarh. Tokom 19. veka je manastir Mileševa bio napušten, da bi ga stanovnici Prijepolja obnovili tek 1863. godine, od kada ima današnji izgled.

Freske Manastira Mileševa predstavljaju najviši domet evropskog slikarstva 13. veka. Grcki freskopisci su morali prilagoditi svoj rad raškom arhitektonskom stilu svetinje. Na severnoj strani narteksa su prikazani svi predstavnici dinastije Nemanjića do kralja Vladislava — on je naslikan poslednji sa leve strane, držeći model svoje zadužbine Mileševe u rukama, sledeći do njega je njegov stariji brat Radoslav i dalje njihov otac, kralj Stefan Prvovenčani, držeći skiptar u ruci. Svetačke figure Vladislavljevog ujaka, Svetog Save i njegovog dede, Stefana Nemanje (čija je polovina portreta uništena tokom obnove manastira), nastavljaju ovaj red velikodostojnika dinastije Nemanjić prema istoku. Svi likovi su potpuno realni, za šta su freskopisci pokazali veliki interes, te se ovi portreti vladara ubrajaju u njihove najvernije prikaze. Takođe, ovde je jasna namera oslikavanja psihofizičkih obeležja svakog prikazanog vladara. Ovo je prvo predstavljanje loze Nemanjića na zadužbini, te je u svim kasnijim zadužbinama Nemanjića oslikavanje vladarske porodice postalo uobičajeno. Okrenuta prema lozi Nemanjića je naslikana osnivačka kompozicija — Bogorodica vodi kralja Vladislava sa modelom svoje zadužbine Mileševe ka Hristu. Iznad ove scene je čuvena kompozicija "Sveti svedoci na Hristovom grobu" sa freskom Belog anđela, koji je kasnije postao jedno od obeležja Srbije i Srba. Ovde takođe, kao i na ostalim portretima, vidimo jasno izražene oči i mile izraze lica impozantno prosvetljenog duševnog stanja. Freske sa tamnom pozadinom oponašaju mozaike čijoj izradi ne pogoduje oštra klima ovog kraja. Freske na unutrašnjosti narteksa koje predstavljaju Strašni sud su slabo vidljive, jer su teško oštećene tokom opsade u Drugom svetskom ratu, kada je manastir Mileševa korišćen kao konjušnica. Najstarija od očuvanih zgrada prema severu je konak, koji je vrhunski primer moderne balkanske arhitekture. Zatvarajući kanjon reke Mileševke, na visokoj steni, na oko 2 km od manastira Mileševa, stoji srednjovekovno utvrđenje Mileševac, poznat i po imenu Hisardžik. Ovde je bilo sedište regiona Crna Stena, ali je mnogo značajnija njegova uloga odbrane manastira Mileševa, kao i važnog srednjovekovnog puta koji je povezivao Prijepolje sa Skopljem. On je nepravilne osnove, podeljen na gornji i donji deo. Tri kule i jaki zidovi još uvek nadvisuju kraj, dok je ostatak utvrđenja Mileševac u ruševinama i samo delimično očuvan. Dobro očuvano prirodno okruženje pridodaje sjaj i lepotu manastiru Mileševa. Najbližom okolinom manastira Mileševe dominira kanjon reke Mileševke, kao i srednjovekovne isposnice, visoko iznad reke. Celokupno područje manastira Mileševa je zaštićeno kao prirodni, kulturni i istorijski kompleks.


Strogo čuvana tajna Zapadna Srbija
Turistička organizacija regije Zapadna Srbija
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: