RIZNICA SRPSKA

SRBIJA — VODIČ PO PUTNIM PRAVCIMA => Kraljevo • Kruševac • Stalać => Temu započeo: Angelina Jul 27, 2012, 11:04:07 pm



Naslov: Selo Palež
Poruka od: Angelina Jul 27, 2012, 11:04:07 pm
**

PALEŽ


Selo 6 km jugozapadno od manastira Studenice. Na lokalitetu Guvnište pored seoskog groblja nalazi se zanimljiva crkva Sv. Nikole, čiji ktitor nije poznat. Nisu sačuvani pisani podaci o vremenu njene gradnje, ali sudeći po stilskim osobinama sačuvanih fresaka, crkva nije mlađa od početka XV veka. Građevina je u osnovi jednobrodna sa polukružnom apsidom na istočnoj i kasnije dozidanom pripratom na zapadnoj strani. Crkva je bila zasvedena poluobličastim svodom ojačanim sa dva luka nošena pilastrima. Svod je donedavno bio srušen. Zahvaljujući sačuvanim podacima, hram je stručno restauriran. Svodovi, lukovi, prozori, dovratnici i nadvratnici izvedeni su od sige, dok je crkva zidana od većih i manjih poluobrađenih i neobrađenih blokova krečnjaka, peščara i škriljca. Oskudno sačuvane freske svojom lepotom i vrednošću znatno nadmašuju arhitekturu crkve. Od nekadašnjeg ansambla koji je prekrivao sve unutrašnje zidne površine hrama i spoljni zapadni zid naosa, deo fresaka je prenet u Narodni muzej u Beogradu, a deo se nalazi na zidovima restaurirane crkve. U prostoru naosa od sačuvanog živopisa ističu se car Konstantin i carica Jelena na zapadnom zidu. Na spoljnom zapadnom zidu naosa iznad ulaznih vrata, u niši, nalazi se poprsje sv. Nikole - patrona crkve. Na istom zidu je scena Hristovog krštenja i stojeća figura Sv. nedelje. Mada su znatno izbledele, paleške freske svojim gipkim i plemenitim crtežom, prefinjenom modelacijom likova i lepotom harmonija boja odaju ruku izvrsnog majstora, koji je krajem XIV ili početkom XV veka odnekud dospeo u ovaj hram da bi ga, za račun nekog uglednika, nadahnuto i nadmoćno ukrasio u duhu najboljih tradicija srpskog zidnog slikarstva.

Kulturna riznica SRBIJE | sastavio i uredio Jovan Janićijević | IDEA | Beograd, 2005.


* * *


(http://riznicasrpska.net/fotografije/Spomenici_kulture/Palez_selo_Srbija_Crkva_svetog_Nikole.jpg)

Crkva svetog Nikole iz XIV veka nalazi se u selu Reka, zaseoka Palež, nedaleko od sela Rudno (http://www.rudno.org.rs/kulturno_istorijsko_nasledje.html)