Dimitrije Mita Đorđević (1922—2009)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Dimitrije Mita Đorđević (1922—2009)  (Pročitano 1927 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 742



Pogledaj profil
« poslato: Novembar 02, 2015, 03:21:53 am »

**

DIMITRIJE ĐORĐEVIĆ
istoričar, profesor Univerziteta Santa Barbara u Kaliforniji, akademik
(Beograd, 27.02.1922 — Santa Barbara, 05.03.2009)

Dimitrije Đorđević rođen je u Beogradu 1922. godine. Po završenoj gimnaziji upisao se na Pravni fakultet, ali mu je rat omeo studije. Godine 1947. nastavio je sa pravnim studijama, da bi, po odsluženju vojnog roka, presao 1950. na Filozofski fakultet — Katedra za istoriju.

Diplomirao je sa najvišom ocenom 1954. Doktorirao je 1962. godine na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Posle diplomiranja radio je jedno vreme u Arhivu SANU; 1958. bio je izabran za asistenta, potom naučnog saradnika i savetnika u Istorijskom institutu i Balkanološkom institutu SANU. Godine 1970. postaje redovni profesor Kalifornijskog univerziteta u Santa Barbari (SAD) po pozivu.

Đorđevićevi naučni radovi obuhvataju istoriju Balkana, Jugoslavije i Srbije, kao i njihove odnose sa Srednjom Evropom i Osmanskim carstvom u 19. veku. Na univerzitetu u Santa Barbari predavao je istoriju Balkana, Istočnog pitanja, Istočne Evrope, Jugoslavije i držao kurs iz istorije moderne Evrope.

U okviru razmene između Jugoslavije i Grčke, Đorđević je proveo godinu dana u Institutu za balkanske studije u Solunu (1963—1964), predavao je 1966, po pozivu, na slavističkoj katedri Univerziteta u Kembridžu i kao pitomac Jugoslovensko-američke Fulbrajtove komisije na američkim univerzitetima. Godine 1967. bio je predavac na univerzitetima Savezne Republike Nemačke, a 1970. počasni gost Društva američkih slavista. Po prelasku u Ameriku, pored rada na Kalifornijskom univerzitetu, predavao je na brojnim univerzitetima u SAD i Evropi.

Od 1962. do 1970. Đorđević je obavljao dužnost clana i sekretara Jugoslovenskog nacionalnog komiteta za istorijske nauke, a od 1965. do 1970. vršio je istu dužnost u Jugoslovenskom nacionalnom komitetu za balkanologiju. U tom svojstvu organizovao je učešće jugoslovenskih naučnika na svetskim kongresima istoričara i balkanologa u Beču (1965) i Moskvi (1970), zatim Sofiji (1966) i Atini (1970). Po prelasku u Kaliforniju organizovao je u Santa Barbari tri međunarodne konferencije uz učešće američkih i balkanskih (jugoslovenskih) istoričara, kao i veći broj naučnih sekcija na godišnjim skupovima američkih istoričara i slavista.

Na Kalifornijskom univerzitetu u Santa Barbari Đorđević je osnivač i rukovodilac (Chairman) programa za balkanske studije, od 1976. do 1982. bio je Chairman Russian Area Studies i delegat Univerziteta pri International Research and Echange Board (IREH). Bio je biran za člana izvrsnog odbora Američke konferencije za slavisticke i istočnoevropske studije (1976—1978), a 1984—1985. za njenog predsednika. Učestvovao je u uređivačkim odborima časopisa Balcanica (SANU, 1970), Austrian Historu Yearbook (Rice Universitu, 1974—1978), Southeastern Europe (Pitsburg, 1974), East European Quarterlu (Boulder, Kolorado, od 1970), Historical Abstract (Santa Barbara — Oksford, od 1972), Serbian Studies (Cikago, od 1980).

Đorđević je član Američkog istorijskog društva, Udruženja američkih slavista, Društva za studije jugoistočne Evrope, Društva za studije moderne Grčke, Bugarske studijske grupe, Severnoameričkog društva za srpske studije (1986. biran je za predsednika), Upravnog odbora Društva Nikole Tesle, Društva Ujedinjenih nacija u Santa Barbari itd. Biografija Dimitrija Đorđevića uključena je u Who's who in America (Marquis Publ. 1982—1986) i International Who's Who in Education (Kembridž, Engleska, drugo izdanje 1981). Redovni je član Srpske akademije nauka i umetnosti.

Pored velikog broja članaka, studija, rasprava, objavio je sledeće knjige: "Izlazak Srbije na Jadransko more i konferencija ambasadora u Londonu 1912", "Carinski rat Austro-Ugarske i Srbije 1906—1911", "Milovan Milovanović", "Revolutions nationales des peuples balkaniques 1804—1918", "Historu tis Servias 1804—1918", "The Creation of Yugoslavia, The Balkan Revolutionaru Tradition", Srbija od Berlinskog kongresa do ujedinjenja 1878—1918" (u knjizi "Istorija srpskog naroda", SKZ), "East Central European Societu and the Balkan Wars", "Ogledi iz novije balkanske istorije" i "Migrations in Balkan History".

Dimitrije Đorđević: "PORTRETI iz novije srpske istorije", BIGZ, Beograd, 1997.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 742



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Novembar 02, 2015, 10:49:27 pm »

*

KOMPROMIS SA SAVEŠĆU


NAZIV: Ožiljci i opomene III
AUTOR: Dimitrije Mita Đorđević
IZDAVAČ: Srpska književna zadruga, Beograd 2000, str. 318


U knjizi memoara akademika Dimitrija Đorđevića "Ožiljci i opomene" dobili smo još jedan prilog na temu, ali pisan iz ugla sudionika i svedoka, neretko i veoma sentimentalan. Dakle, posle profesora Branka Petranovića ("Istoričar i savremena epoha", Valjevo, 1994) koji više nije među nama, ovo je još jedno nezaobilazno lično svedočenje o srpskoj istoriografiji i ljudima koji su je stvarali.

Kao "bivši", kao zatvorenik iz Mitrovice i Zabele, izbačen sa svih fakulteta, potom gotovo ilegalan, odličan student istorije na Filozofskom fakultetu, imao je sve samo ne izvesnu perspektivu. Do posla je bilo teško stići. U senci Predićevog portreta Mihaila Gavrilovića, osnivača i prvog upravnika (1900—1910) Arhiva Srbije, piščevog teče, Dimitrije dobija prvo nameštenje kao pomoćni saradnik na dva meseca. Tako je počelo, da bi se preko Arhiva SANU, Istorijskog i Balkanološkog instituta i mesta sekretara u Nacionalnom komitetu (Jugoslavije) za saradnju sa Međunarodnim komitetom za istorijske nauke, stiglo do mesta redovnog profesora istorije na Univerzitetu Santa Barbara (Kalifornija) i akademika SANU. U karijeri, pored "repa" koji ga je pratio zahtevajući ponekad veliku veštinu njegovih promotora da se posledice izbegnu, autor svedoči o ulozi slučaja, nenadanih obrta i otvaranja mogućnosti kojih pisac tek naknadno postaje svestan.

Pričajući "svoju priču", pisac uz karakterologiju mnogih likova oslikava duh poratnog vremena u starim institucijama (Filozofski fakultet, Narodna biblioteka, Arhiv Srbije, Akademija), stvaranje i iskušenja novih institucija (Istorijski i Balkanološki institut SANU). Ako bi trebalo izdvojiti dva lika koji su dominantni u sećanjima Đorđevića, to su akademici Jorjo Tadić i Vasa Čubrilović, a od mlađih Radovan Samardžić. No, teško je uopšte pronaći nekoga ko je preskočen od onih koji su delili radni vek i aktivnosti sa Đorđevićem.

Posebnu vrednost sa stanovišta istorije srpske istoriografije, posebno balkanistike predstavljaju delovi o razvoju tih studija ali i značaj "istoričarske diplomatije" na tom polju. Živi sudionik u njenom promovisanju i na teritoriji SAD, svedoči o njenom nastajanju, strukturi institucija koje je upražnjavaju. Tu su i mnoga imena koja je savremeni čitalac tek susreo na Internet mreži poslednjih godina.

Pripremanje međunarodnih kongresa istoričara i njihov tok imaju u Đorđeviću svedoka iz prve ruke. Autor je takođe svedok o sporazumima i nesporazumima istoričara sa prostora bivše Jugoslavije. Svedoči o širokogrudosti, ali još više o suženim vidicima i tvrdoći pojedinih škola i nacionalnih sredina. Jedna od takvih epizoda je slučaj obeležavanja iznenadne smrti akademika Jorja Tadića. Otćutao je komentar Vase Čubrilovića da "Srbi moraju stegnuti srce" u ime Jugoslavije.

Govoreći o sebi kao istoričaru, otkriva da je "kompromis sa savešću" našao u tome što nije pisao o svemu o čemu je želeo, ali kada je pisao, to nije bilo protiv vlastite savesti (str. 8 ). Na stranicama knjige vidimo koliko mu je značilo da se potvrdi, dokaže, kod starog Beograda da bude dostojan "Vlajkov sin", a novom da se nametne vanrednim kvalitetom, da dobije pravo građanstva u javnosti.

Mile Bjelajac | 08.06.2000. | NIN
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 742



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Novembar 02, 2015, 11:06:24 pm »

*

ISTAKNUTOM SRBINU IZ AMERIKE PRIZNANJE MATICE ISELJENIKA ZA ŽIVOTNO DELO


Istaknuti srpski iseljenik u Sjedinjenim Američkim Državama prof. dr Dimitrije - Mita Đorđević postao je dobitnik prestižne nagrade "Rastko Petrović" za životno delo. Ovo priznanje, nazvano imenom čuvenog srpskog pesnika čiji zemni ostaci počivaju u Americi, ustanovila je Matica iseljenika Srbije pre 10 godina za najkvalitetnije pisce iz srpske dijaspore, a prvi laureat bio je protojerej-stavrofor Mateja Matejić, takođe iz SAD.

Dimitrije Đorđević, koji je upravo završio posetu Srbiji, tim povodom, a uoči povratka u Kaliforniju, bio je gost Matice iseljenika na poziv predsednika mr Radovana Kalabića, gde mu je saopštena odluka žirija. Nagradu će, u ime i po želji prof. dr Đorđevića, primiti njegov unuk iz Beograda, na prigodnoj svečanosti u prostorijama Matice iseljenika Srbije.

Vidno uzbuđen, prof. dr Đorđević je, zahvaljujući se na priznanju koje mu je dodeljeno, rekao da mu je ovo "jedna od najdražih nagrada", kao i da su mu susreti i razgovori u Matici iseljenika Srbije "posebno dragi trenuci u životu".

Uručenje 7. oktobra

Žiri u sastavu akademik Nikola Milošević (predsednik) i članovi, književnici Dragomir Brajković i Alek Vukadinović, uručenje nagrade "Rastko Petrović" najavljuje se za 7.oktobar. Pored prof. dr Dimitrija - Mite đorđevića, kome je nagrada dodeljena za životno delo, dobitnici priznanja su i Đorđe Nikolić iz Čikaga — za poeziju, kao i Milena Noković iz Pariza — za roman.


Prijemu su, između ostalih, prisustvovali ministar vera u Vladi Srbije prof. dr Milan Radulović, akademik i narodni poslanik prof. dr Nikola Milošević i pesnik Dragomir Brajković.

Naš poznati istoričar i akademik dr Dimitrije - Mita Đorđević autor je čuvene memoarske knjige "Ožiljci i opomene". Penzionisani je profesor Univerziteta Kalifornije u Santa Barbari. Rođen je u Beogradu 1922, gde je završio osnovnu školu i gimnaziju. Kao student prišao je omladini Srpskog kulturnog kluba, čiji je predsednik bio Slobodan Jovanović, i za vreme Drugog svetskog rata kao omladinac pripadao Štabu 501 u pokretu Draže Mihailovića i Jugoslovenske vojske u otadžbini. Hapsili su ga okupatori: bio je zatvoren na Banjici i u Mauthauzenu. Posle rata, kako stoji i njegovoj biografiji, organizovao je otpor komunističkoj diktaturi i sa grupom Nacionalno-revolucionarne srpske omladine bio osuđen na četiri godine robije u Zabeli i Mitrovici. Godine 1950. upisao se na odsek istorije Filozofskog fakulteta u Beogradu, na kome je diplomirao 1954. i doktorirao 1962. Bio je istraživač i naučni saradnik Istorijskog i Balkanološkog instituta srpske akademije nauka i umetnosti, organizovao je svetske kongrese istoričara i na njima učestvovao, predavao na evropskim i američkim univerzitetima, ali nije primljen na Beogradski univerzitet. Godine 1970. prešao je, po pozivu, na Univerzitet Kalifornije u Santa Barbari, gde je predavao istoriju Srbije, Jugoslavije, Balkana i istočne Evrope. Osnovao je Program balkanskih studija i biran je za člana uređivačkih odbora naučnih časopisa u Americi i Evropi. Učestvovao je u osnivanju i radu Severnoameričkog društva za srpske studije i bio njegov predsednik 1986—1988. Za člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 1985. godine.

Dimitrije - Mita đordević je autor i koautor 14 knjiga i oko 150 istorijskih članaka i rasprava. Među knjigama su najvažnije: "Izlazak Srbije na Jadransko more 1912", "Carinski rat Austro-Ugarske i Srbije 1906—1911", "Nacionalne revolucije balkanskih naroda 1804—1914" (francusko, englesko, srpsko i japansko izdanje), poglavlje u VI tomu "Istorije srpskog naroda" (izdanje SKZ, Beograd), "Ogledi iz novije balkanske istorije", "Ožiljci i opomene" (uspomene iz rata u dve knjige, kasnije prevedene na engleski pod naslovom "Scars and Memordž"), i "Portreti iz novije srpske istorije", objavljeni 1997. godine u Beogradu. Đordević je sarađivao sa srpskim listovima u Americi i zastupao srpski narod u krizi nastaloj raspadom Jugoslavije. srpska dijaspora, 2008.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 742



Pogledaj profil
« Odgovor #3 poslato: Novembar 02, 2015, 11:28:26 pm »

*

VANSERIJSKI ISTORIČAR, EVROPSKIH VIDIKA

Sećanje: Dimitrije Đorđević (1922—2009)

Srpski istoričar svetske reputacije, Dimitrije Đorđević, umro je 5. marta u Santa Barbari u Kaliforniji, u gradu na čijem je prestižnom univerzitetu dve decenije bio profesor balkanske istorije. U svom plodnom životnom veku, rastegnutom na veći deo dvadesetog stoleća, Đorđević, beogradski kolenović, zapadnjak i Evropejac, iskusio je sve oblike ratnih strahota, poratnih progona i potonjeg mukotrpnog uspona u naučnom svetu. Pristalica elitne rodoljubne organizacije "Srpski kulturni klub" iz godina pred Drugi svetski rat, borac u redovima Jugoslovenske vojske u otadžbini (član omladinskog štaba 501), banjički sužanj i logoraš u zloglasnom Mauthauzenu, D. Đorđević je pod vlašću komunista dopao zatvora kao pripadnik demokratske omladine, proistekle iz tradicija poražene kraljevske vojske i besprizivno osuđene građanske klase Srbije.

Posle dugogodišnje zatvorske kazne, D. Đorđević je završio studije istorije i započeo izuzetno plodnu naučnu karijeru: već njegova prva knjiga posvećena konferenciji ambasadora u Londonu i pitanju izlaska Srbije na Jadransko more 1912, za čije je objavljivanje u privatnom aranžmanu bio prinuđen da proda porodični stan u centru Beograda, imala je veliki odjek. Đorđević je pokazao neobičan dar i zavidnu erudiciju u izučavanju složene diplomatske istorije, zapavši za oko i velikom uzoru, Slobodanu Jovanoviću, najvećem srpskom intelektualcu u izgnanstvu.

Već su sledeća Đođevićeva dela iz 1960-ih, od pregleda revolucionarnih tradicija Balkana u 19. veku, do tematske zaokupljenosti "zlatnim dobom Srbije 1903—1914" (od uzorne biografije Milovana Đ. Milovanovića do kapitalne monografije o carinskom ratu Srbije i Austro-Ugarske) potvrdila da se radi o vanserijskom istoričaru, sređenih znanja, umnih tumačenja, evropskih vidika. Đorđević je na međunarodnoj sceni zablistao na svetskom kongresu istoričara u Beču, 1965, kada je, u debati o navodnoj odgovornosti Srbije za izbijanje Prvog svetskog rata, ubedljivo uzvraćao na nekoliko svetskih jezika, ne koristeći pri tom, oveštalu marksističku retoriku. Posle jednogodišnjeg boravka (profesor po pozivu) u Santa Barbari, a pošto je zbog ravnogorske prošlosti odbijena njegova kandidatura za profesora Beogradskog univerziteta (1970), odlučio je, da naučnu karijeru, sve do penzije 1991, nastavi u Kaliforniji.

Osim vanrednih naučnih rezultata, Dimitrije Đorđević je bio odličan organizator, promoter srpske nauke i obnovljene balkanske uzajamnosti. Njegovom zaslugom, uspostavljena je, posle decenija ideološki motivisanog prekida, naučna saradnja sa vodećim grčkim institutima i univerzitetima (Đorđević je, takođe, autor jedine istorije moderne Srbije, 1800—1918, na grčkom jeziku), čime je bio otvoren put svestranijoj saradnji i sa drugim naučnim ustanovama u zapadnoj Evropi. Dugogodišnji saradnik Istorijskog instituta, D. Đorđević je s posebnim entuzijazmom učestvovao u osnivanju Balkanološkog instituta SANU, koji je obnavljajući tradicije predratnog Balkanskog instituta, vratio multidisciplinarnost i balkanske tematske okvire srpskoj nauci, pre svega njenoj istoriografiji.

Đorđević je, uporedo s istraživanjima posvećenim balkanskim i srpskim temama u SAD, nastavio da objavljuje u otadžbini: jedan je od pisaca desetotomne "Istorije srpskog naroda", autor dve značajne zbirke istoriografskih eseja o balkanskoj i srpskoj istoriji, posebno je bio zapažen kao autor trotomnih uspomena pod naslovom "Ožiljci i opomene", jedinstvenom svedočanstvu o razvoju i stradanju građanske elite u Srbiji od stvaranja Jugoslavije do smiraja 20. veka. Za člana SANU Đorđević je izabran 1985. Antifašista i demokrata, dragoceni svedok epohe, autor i koautor četrnaest knjiga prevedenih na nekoliko svetskih jezika, D. Đorđević je ostvario zaokruženo naučno delo koje mu je obezbedilo istaknuto mesto u panteonu srpske nauke.

Dušan T. Bataković | 22.03.2009 | Politika
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: