Nikola Radojčić (1882—1964)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Nikola Radojčić (1882—1964)  (Pročitano 2309 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 760



Pogledaj profil
« poslato: Oktobar 18, 2015, 04:12:56 am »

*

NIKOLA RADOJČIĆ

Nikola Radojčić (29. avgust 1882, Kuzmin — 12. novembar 1964, Beograd) je bio srpski istoričar, jedan od najznačajnijih proučavalaca istorije srednjovekovne Srbije svoga vremena kao i istorije srpske istoriografije. Njegovo izdanje Dušanovog zakonika je kvalitetom prevazilazilo sva ranija izdanja i dalje predstavlja uzorno izdanje srednjovekovnog pravnog spomenika.

Njegov sin Svetozar bio je istaknuti srpski istoričar umetnosti, proučavalac srpske srednjovekovne i vizantijske umetnosti.


BIOGRAFIJA

Školovao se u rodnom mestu, Sremskoj Mitrovici i Sremskim Karlovcima. Studirao je u Gracu, Zagrebu, Jeni i Minhenu. Među njegovim profesorima bili su istaknuti istoričari, vizantolozi i medievisti kao i filolozi Matija Murko, Hajnrih Gelcer, Konstantin Jireček i Karl Krumbaher. Doktorirao je sa disertacijom Dva poslednja Komnena na carigradskom prijestolju. Ova disertacija je objavljena kao knjiga 1907. godine. Bio je profesor gimnazije u Karlovcu a zatim od 1908. do 1920. profesor u Sremskim Kalrovcima. Bio je član jugoslovenske delegacije na Konferencije mira u Parizu 1919. godine. Značajnu promenu u njegovom nastavničkom i naučnom radu predstavljala je 1920. godina kada je izabran za profesora srpske i hrvatske istorije na novoosnovanom univerzitetu u Ljubljani. Na prvom slovenačkom univerzitetu je radio dvadesetak godina i tu je uživao veliki ugled kao naučni radnik. Nakon sloma Jugoslavije u Aprilskom ratu 1941. godine prelazi u Beograd. Na kraju rata bio je uključen u obnovljeni rad Univerziteta što je imalo za posledicu njegovo penzionisanje 1945. godine nakon uspostavljanja komunističke vlasti. Za dopisnog člana Srpske akademije nauka izabran je 1934. a za redovnog 1938. godine. Nakon penzionisanja 1945. godine njegov rad je bio pretežno vezan za ovu ustanovu. Učestvovao je u formiranju i radu niza ustanova u okvorima SAN koje su bile posvećene istorijskim studijama (Istorijski institut, Vizantološki institut).


ISTORIOGRAFSKI RAD

Radojčić je bio plodan i svestran stvaralac u srpskoj istoriografiji. Za razliku od drugih srpskih istoričara koji su rad započeli početkom 20. veka Radojčić nije bio u onoj meri pod uticajem filološkog metoda koji je karakterističan pre svega za učenike Konstantina Jirečeka već je bio otvoren za metodološke novine i rezultate vizantologije i moderne evropske istoriografije. U prvom periodu svog naučnog stvaralaštva bio je zaokupljen vizantijskim temama bliskim onima kojima se bavio u svojoj disertaciji. Raspravljao je o gospodarima grada Proseka (1909), ženidbi Stefana Prvovenčanog (1912) a kasnije se sistematski bavio vestima vizantijskih pisaca o srpskoj istoriji 11. i 12. veka (Kako su nazivali Srbe i Hrvate vizantijski istorici XI i XII veka, 1926, Vesti Ane Komnine o Srbima, 1927). Docnije je pisao o piscima iz vremena Kosovske bitke (1928, 1931, 1932).

Svoje bavljenje razvojem srpske istoriografije počeo je radovima o Ilarionu Ruvarcu (Ruvarčeva težnja za istinom, 1909) i Aleksandru Stojačkoviću (Stojačković kao istoričar, 1911). Tokom celokupnog istoriografskog stvaralaštva Radojčića su privlačile teme iz istorije srpske istoriografije kojima je posvetio veliki broj radova. Smatra se jednim od najznačajnijih izučavaoca srpske istoriografije. Prema rečima Sime Ćirkovića retko se dešava da jedna oblast nauke bude u tolikoj meri plod rada jednog čoveka kao što se desilo sa istoriojom srpske istoriografije koju je stvorio i razvio Radojčić. Bavio se pojedinim srpskim istoričarima, o najistaknutijim među njima kao što su Jovan Rajić i Ilarion Ruvarac pisao je u više navrata izučavajući različite aspekte njihovog dela, a svoja temeljna izučavanja je zaokruživao posebnim knjigama o Mavru Orbinu (1950) i Jovanu Rajiću (1952). U Narodnoj enciklopediji srpsko-hrvatsko-slovenačkoj napisao je preko 70 odrednica o istoričarima i istoriografiji. O svojim savremenicima pisao je povodom jubileja i u nekrolozima. Njegovi radovi o srpskoj istoriografiji 18. veka imaju pionirski karakter.

Tokom života i rada u Ljubljani otpočela su njegova sitematska istraživanja srpskog srednjovekovnog prava i državnog uređenja srednjovekovne Srbije. Niz manje obimnih priloga zaokružio je značajnom knjigom Srpski državni sabori u srednjem veku iz 1940. godine. Drugo značajno polje Radojčićevih interesovanja u ovom periodu bio je Dušanov zakonik. U srpskoj istoriografiji Radojčić je pokrenuo novi talas istraživanja Dušanovog zakonika, koja su gotovo zamrla nakon Novakovićevog izdanja Zakonika (1898). Prvo je izučavao vizantijske uticaje u Dušanovom zakoniku, zatim se bavio pojedinim rukopisima ovog pravnog spomenika da bi 1960. godine rad na Zakoniku zaokružio novim izdanjem. Radojčić je izdavanjem zakonika imao nameru da se u što većoj meri približi originalnom tekstu, zanemarujući promene koje su nastale tokom upotrebe Dušanovog zakonika. U studijama u kojima se bavio državnom organizacijom srednjovekovne Srbije Radojčić je nastojao da prevaziđe metode pravnih nauka koje su sklone da u srednjovekovnu sredinu projektuju ideje o državi i državnom uređenju karakteristične za kasnije razdoblje. Značajno Radojčićevo dostignuće predstavlja i to što mu je SANU poverila izdavanja Zakona o rudnicima despota Stefana Lazarevića (1962), rukopisa koji je bio novootkriven i čije je otkriće predstavljalo značajno proširenje izvorne baze o srednjovekovnoj Srbiji. Bavio se i istorijom srednjovekovne Bosne, pretežno istoriografijom a i pojedinim pitanjima o bosanskom kralju Tvrtku (Obred krunisanja bosanskog kralja Tvrtka I, 1948; Tvrtkovo venčanje, 1957; Bosanski grb, 1929). Nakon izučavanja vizantijskih pisaca značajnih za srpsku istoriju Radojčić se bavio i srpskim srednjovekovnim piscima. Posebno su značajni njegovi radovi o Barskom rodoslovu (naziv koji je on predložio umesto naziva Letopis popa Dukljanina), Teodosiju i Danilovom zborniku. Teodosiju je davao hronološku prednost u odnosu na drugog hagiografa svetog Save Domentijana ali ovo mišljenje nije prihvaćeno u istoriografiji. I pored toga što su glavne teme njegovih istraživanja vezane za srednjovekovnu Srbiju i istoriju srpske istoriografije Radojčić je veliku pažnju posvećivao i srpskoj istoriji 18. veka. U vezi sa ovim periodom srpske istorije pisao je o istoriografiji, kulturi, prostoru koji je srpski narod naseljavao, političkim i verskim ustanova i sl. Smatrao je da izučavanju ovog perioda srpske istorije treba posvetiti veću pažnju, ali je njegovo nastojanje da populariše istraživanja ovog perioda naišlo na relativno slab odjek.


Literatura

  • Radojčić, Nikola (S. Ćirković, str. 607—608), Enciklopedija srpske istoriografije, Beograd 1997.
  • K. Milutinović, Nikola Radojčić istoričar, Studije iz srpske i hrvatske istoiografije, Novi Sad 1986, 184—212.

istorijska biblioteka
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: