Roksanda Pejović (1929)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Roksanda Pejović (1929)  (Pročitano 5915 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« poslato: Novembar 24, 2011, 03:12:43 am »

**

ROKSANDA PEJOVIĆ    
(Beograd, 11.12.1929)

muzikolog i istoričar umetnosti

Roksanda Pejović je rođena 11. decembra 1929. godine u Beogradu. Studije na Filozofskom fakultetu (istorija umetnosti) završila je u Beogradu, 1956. godine; na Muzičkoj akademiji istorijsko-folklorni odsek 1955. i postdiplomske studije 1963. Od 1957. godine bila je profesor Muzičke škole Stanković u Beogradu i dugogodišnji profesor opšte i nacionalne istorije muzike na Fakultetu muzičke umetnosti u Beogradu.

* * *

DELA:

Istorija muzike od prvobitne zajednice do Beethovena, 1959;
Istorija muzike od francuske burzoaske revolucije do perioda imperijalizma, 1960;
Pedeset godina rada Muzičke škole "Stanković", 1961;
Uticaj folklora iz NOB na umetničko stvaralaštvo, Rad VIII kongresa Saveza folklorista Jugoslavije, 1961;
Barok, rokoko, klasika, 1962;
Ruganje Hristu, ilustracije iz Davidovog zivota i 150. psalma na našim freskama, Rad VII kongresa Saveza folklorista Jugoslavije, 1963;
Scene sa muzičkim instrumentima u srpsko-makedonskoj i vizantijskoj umetnosti, Actes du XIIeme Congres international des Etudes byzantines (u štampi);
Razvoj muzičke kritike i esejistike u Srbiji izmedu dva rata (postdiplomski rad, rkp.) i dr. (S. Đurić-Klajn)
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Novembar 24, 2011, 03:31:32 am »

*

ROKSANDA PEJOVIĆ    


... Roksanda Pejović (1929), od svih se muzikologa najistrajnije bavila istraživanjem, analizom i vrednovanjem nasleđa srpske literature o muzici pretprošlog i prošlog stole­ća.25 Njen naučni rad na ovome području započeo je još šezdesetih godina XX veka, u vreme izrade magistarske teze Muzička kritika i esejistika u Beogradu između dva rata.26 Kasnije, ona će sastavljati studije, rasprave i članke o muzičkim piscima kao što su Stana Đurić-Klajn, Miloje Milojević, Branko M. Dragutinović, Stanis­lav Vinaver, Antun Dobronić, Kosta P. Manojlović, Stevan Hris­tić i Stevan Mokranjac.27 Iz pera R. Pejović izašla je i prva, do danas usamljena, monografija o jednom domaćem muzikografu i mu­zikologu – o Stani Đurić-Klajn.28 Njenu pažnju zaokupljali su i muzički časopisi "Gudalo", "Savremeni akordi" i "Zvuk".29 Pro­fe­sor Roksanda Pejović pisala je i obuhvatne, pregledne i prob­lem­ske tekstove o srpskoj muzičkoj kritici, esejistici i publici­stici: pratila je ideologiju nacionalnog stila u procesu profe­sio­nalizacije napisa o muzici srpskog XIX veka; raščlanjivala je temeljne pojmove međuratne srpske kritike — pojmove muzički sa­vre­menog, modernog i avangardnog; analizirala je pristup starije srpske recenzije pitanjima muzičke interpretacije u XIX stoleću. Među njenim na široj faktografskoj ravni postavljenim prilozi­ma nalaze se i oni o muzici u srpskoj periodičnoj štampi XIX stoleća; o srpskoj muzičkoliterarnoj misli do osamdesetih godina veka romantizma, a onda još i referat o odnosu srpske publici­stike prema problemima crkvene muzičke umetnosti, od 1839. do 1914. godine.30

Roksanda Pejović je pristupala muzičkoj kritici starijeg doba i kao bogatom registru obaveštenja o drugim vidovima srpske muzičke povesti. Naime, pisanoj reči obraćala se kao izvoru za poznavanje recepcije pojedinih, stranih i domaćih, kompozitora i reproduktivnih muzičkih umetnika. I njeni istorijski pregledi vodećih ustanova beogradskog muzičkog života, ili srpskog muzič­kog izvođaštva, sazdani su, velikim delom, na izvornom materijalu čije je poreklo u listovima, časopisima i sličnim izdanjima.31

Kao i njen učitelj i prethodnik Stana Đurić-Klajn, i Roksanda Pejović je istaknuti srpski muzički leksikograf.32

U skorije vreme objavila je u dve nove a zasebne knjige, prvu sin­tezu o istoriji srpske muzičke kritike, esejistike i muzikolo­gije, od 1825. do 1941. godine.33

Nesumnjivo, naučno delo Roksande Pejović čini datum u pozna­va­nju srpske literature o muzici, od najstarijih sačuvanih tek­sto­va, pa do onih iz današnjega vremena. Ona je, na prvom mestu, vidno, proširila faktografsku osnovu koju je svojevremeno fiksirala Stana Đurić-Klajn. Novim, izvornim podacima i tumačenjima obo­gaćena su znanja o muzičkim piscima, njihovim bibliografijama, o njihovim istorijskim, estetičkim i ideološkim nazorima, ali i o razvojnom luku srpske muzikografije u celini. Uspešnim biblio­teč­kim istraživanjima koja je vršila godinama, kao i interpre­tacijama koje je na osnovu njih predložila, presudno je uticala da se u jednom delu muzičke i naučne javnosti prestane s nepozna­va­njem i potcenjivanjem gledati na starija razdoblja srpske muzičko­literarne istorije. I još je jedna njena nemala zasluga: u vreme kada je nacionalna muzikologija bila obuzeta analizom kompo­zi­cija, profesor Roksanda Pejović je svojom neprestanom i plodnom aktivnošću izborila ravnopravan status tekstovima o muzici kao naučnoj oblasti srpske muzikologije.

Ukoliko ne zastanemo kod autorkine ne uvek dovoljne fakto­grafske preciznosti; ili, počesto, kod nedovoljne brižljivosti u pogledu stilske i kompozicione strane njenih sastava; ako apstra­hujemo, jednako, izvesna shvatanja s kojima se ne možemo složiti,34 ostaje kao daleko krupniji problem odnos Roksande Pejović prema izvorima. Naime, analize i interpretacije u svojim radovima autor­ka često ne osniva na istraživanju celokupnog izvornog materijala, nego na jednom, makar i većem, ali izabranom delu toga gradiva. Pri tome se čitaocu redovno uskraćuje informacija o razlozima i kriterijima tih i takvih izbora. Ova nedoumica u značajnoj meri opterećuje naučno korišćenje i dveju istorija srpske kritike R. Pejović. U oba pomenuta toma izlaganja u osnovnom tekstu dopu­njavana su, kako to metodologija i tehnika naučnog rada nalažu, odgovarajućom faktografijom i argumentacijom u napomenama. Ta­mo se, odista, nalazi ogroman broj bibliografskih referenci o našoj kritici i esejistici, ali se čitaocu ne daje na uvid zasebna, integralna lista (ne)korišćenih i (ne)pregledanih listova, časo­pi­sa, almanaha, kalendara i monografskih publikacija o muzici. Izno­šenje tih podataka otklonilo bi mogućne nejasnoće i nespora­zume, a navedenim knjigama obezbedilo veći stepen upotrebljivosti.


________________

25 Bibliografija Roksande Pejović saopštena je u njenoj nedavno publikovanoj knjizi: Pisana reč o muzici u Srbiji: knjige i članci (1945—2003), Fakultet muzičke umetnosti — "Signature", Beograd 2005, str. 298—303. Videti i tekst Katarine Tomašević o naučnom radu R. Pejović, Nav. delo, str. 84—94.
26 Urađena pod rukovodstvom prof. Stane Đurić-Klajn, a odbranjena 1965. godine na Katedri za istoriju muzike i muzički folklor beogradske Muzičke aka­de­mije, teza nije publikovana i nije nam bila dostupna.
27 Muzikološka delatnost Stane Đurić-Klajn (Povodom 60-godišnjice rođenja), Zvuk, Sarajevo 1968, br. 85—86, str. 188—193; Muzikološka delatnost Stane Đurić-Klajn: povodom šezdesetogodišnjice života, Pro musica, Beograd 1968, br. 31, str. 42; In memoriam Stana Đurić-Klajn, Zvuk, Sarajevo 1986, br. 1, str. 7—8; Miloje Milojević kao muzički pisac i kritičar, Zvuk, Sarajevo 1972, br. 124—125, str. 142—145; "Tradicije 19. veka u napisima Miloja Milojevića", Miloje Milojević — kompozitor i muzikolog, radovi s naučnog skupa održanog povodom stogodišnjice umetnikovog rodjenja, Udruženje kompozitora Srbije, Beograd 1986, str. 271—286; Sećanje na Branka Dragutinovića (1903—1971), Zvuk, Sarajevo 1972, br. 124—125, str. 142—145; Prve muzičke kritike Stanislava Vinavera, Zvuk, Sarajevo, zima 1973, br. 4, str. 436—440; Antun Dobronić i njegovi napisi publikovani u Beogradu, Međimurje, Čakovec, studeni 1988, br. 13/14, str. 165—171; "Kosta Manojlović kao esejista i kritičar", U spomen Koste P. Manojlovića, kompozitora i etnomuzikologa, zbornik radova, Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 1990, str. 101—142; "Stevan Hristić: napisi o muzici", Život i delo Stevana Hristića, zbornik radova s naučnog skupa održanog 19. i 20. novembra 1985, povodom 100-godišnjice kompozitorovog rođenja, SANU (Naučni skupovi, knj. LV, Odeljenje likovne i muzičke umetnosti, knj. 3), Beograd 1991, str. 109—118; Napisi Stevana Mok­ranj­ca i njihov značaj u istoriji srpske muzike, Razvitak, Zaječar 1992, god. XXXII, br. 3—4 (188—189), str. 31—35.
28 R. Pejović, Muzikolog Stana Đurić-Klajn: istoriografska, esejistička i kritičarska delatnost... (Potpune podatke o ovoj knjizi videti u nap. br. 13.)
29 "Gudalo", još jedan od preteča časopisa "Pro musica", Pro musica, Beograd 1979, br. 100, str. 5; "Savremeni akordi", Pro musica, Beograd, decembar 1984, br. 124, str. 29—30; "Savremeni akordi", Zvuk, Sarajevo 1985, br. 1, str. 107—108; Četiri jugoslovenska "Zvuka", Novi Zvuk, Beograd 1993, br. 1, str. 29—53. (na engleskom: Four editions of the Yugoslav magazine Zvuk /Sound/, New Sound, Belgrade 1993, No. 1, pp. 29—52). Kao što je poznato, časopis "Savremeni akor­di" izlazio je posle Drugog svetskog rata, i kao takav nije u vezi s našom temom. Mi smo ipak naveli ovaj podatak iz naučnog rada R. Pejović da bi se stekla celovitija slika o njenom interesovanju za različite periode u isto­riji srpske muzikografije.
30 "Ideologija nacionalnog stila u procesu profesionalizacije napisa o muzici srpskog 19. veka", Folklor i njegova umetnička transpozicija, referati s naučnog skupa održanog 29–31. X 1987, Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 1987, str. 159—168; Šta se u beogradskoj sredini smatralo muzički savremenim, modernim i avangardnim u periodu između dva svetska rata, Međimurje, Čakovec, studeni 1988, br. 13/14, str. 172—184; "Beleške o interpretaciji u srpskom XIX veku", Aspekti interpretacije, referati s naučnog skupa održanog 22. i 23. IV 1988, Udruženje kompozitora Srbije — Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 1988, str. 15—48; "Muzika u periodici XIX veka", Teodor Pavlović i njegovo doba, zbornik radova s naučnog skupa održanog u Matici srpskoj 22. i 23. maja 1986. godine povodom 150-godišnjice pojave Serbskog narodnog lista, Matica srpska (Odeljenje za društvene nauke), Novi Sad 1989, str. 209—215; Srpska muzička misao do osamdesetih godina 19. veka, Zbornik Matice srpske za scenske umet­nosti i muziku, Novi Sad 1991, br. 8—9, str. 51—80; Tekstovi o srpskoj crkvenoj muzici u srpskoj publicistici (1839—1914), Novi Zvuk, Beograd 2000, br. 16, str. 42—53. (na engleskom: New Sound, Belgrade 2000, No. 16, pp. 41—52).
31 Kornelije Stanković u očima svojih savremenika, Narodno stvaralaštvo, Beograd, januar — april 1965, sv. 13—14, str. 1078—1085; Petar Ilič Čajkovski i njegova dela izvedena u Beogradu, Zvuk, Sarajevo 1967, br. 71, str. 20—26; Neka mišljenja starih kritičara o Mokranjcu, Razvitak, Zaječar 1968, god. VIII, br. 3—4, str. 74—77. (ponovo objavljeno u: Mokranjčevi dani 1967, zbornik radova sa sastanaka etnologa, folklorista i muzikologa, Negotin 1969, str. 48—57; skraćena verzija, pod naslovom "Mišljenja kritičara — savremenika o Mokranj­cu", štampana je u časopisu Pro musica, Beograd 1968, br. 34, str. 8—9); "The works of Leoš Janáček in the light of Czech music performed in Belgrade between the two wars", Colloquim Leoš Janáček et musica europea, Brno 1968. (Colloquia on the History and Theory of Music at the International Musical Festival in Brno, Volume 3), arranged and edited by Rudolf Pečman, International Musical Festival, Brno 1970, pp. 277—286; Hrvatski muzički umetnici i kompozitori u Beogradu između dva rata, Arti musices, Zagreb 1972, br. 3, str. 119—144; Odakova opera "Dorica pleše" i njen odjek u Beogradu, Teatron, Beograd 1995, god. XIX, br. 92, str. 88—92; Vrednovanje dostignuća Josifa Marinkovića i Stevana Mokranjca u istoriji srpske muzike, Mokranjac, Negotin, septembar 2001, br. 3, str. 21—25; Josif Marinković (1851—1931): kritičarski i muzikološki pogledi, Novi Zvuk, Beograd 2001, br. 18, str. 29—36. (na engleskom: New Sound, Belgrade 2001, No. 18, pp. 27—34); Dela Mihovila Logara u njima savremenom kontekstu srpske muzike, Novi Zvuk, Beograd 2002, br. 20, str. 50—59. (na engleskom: New Sound, Belgrade 2002, No. 20, pp. 48—56); "Najstarija generacija violinista i violončelista u beogradskom muzičkom životu između dva rata", Muzika kroz misao, Četvrti godišnji skup nastavnika i saradnika Katedre za muzikologiju i etnomuzikologiju Fakulteta muzičke umetnosti u Beogradu, Beograd, 21—22. jun 2002, zbornik radova, Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 2002, str. 11—22; Kamerno muziciranje i njegovi zastupnici, Novi Zvuk, Beograd 2003, br. 21, str. 95—109. (na engleskom: New Sound, Belgrade 2003, No. 21, pp. 95—108); "Pedeset godina Beogradske filharmonije", Beogradska filharmonija 1923—1973, Beogradska filharmonija, Beograd 1977, str. 29—72; Opera i Balet Na­rodnog pozorišta u Beogradu (1882—1941), [Fakultet muzičke umetnosti], Beograd 1996; Srpsko muzičko izvođaštvo romantičarskog doba, Univerzitet umetnosti, Beograd 1991; Koncertni život u Beogradu (1919—1941), Fakultet muzičke umetnosti — "Signature", Beograd 2004. itd.
32 Sarađivala je na Muzičkoj enciklopediji i Leksikonu jugoslavenske muzike Jugo­sla­venskog leksikografskog zavoda u Zagrebu, Prosvetinoj "Maloj enciklopediji", na vodećim engleskim i nemačkim muzičkim enciklopedijama (The New Grove Dictionary of Music and Musicians, Die Musik in Geschichte und Gegenwart) i dr. Dr Roksanda Pejović je radila i na dopunjavanju bibliografije srpske lite­ra­ture o muzici. Njenu studiju "Kosta Manojlović kao esejista i kritičar" (up. U spo­men Koste P. Manojlovića, kompozitora i etnomuzikologa, zbornik radova, Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 1990, str. 101—137), prati, na str. 138—142, biblio­grafski appendix pod naslovom: "Članci koji nedostaju Bibliografiji rasprava i članaka, Muzika 13, Zagreb 1984". R. Pejović je na str. 103. i 138. nagovestila da će priložiti i popis radova Koste Manojlovića između 1945. i 1949. go­dine, ali toga popisa u ovome prilogu nema.
33 Kritike, članci i posebne publikacije u srpskoj muzičkoj prošlosti (1825—1918), Fa­kul­tet muzičke umetnosti, Beograd 1994; Muzička kritika i esejistika u Beo­gradu (1919—1941), Fakultet muzičke umetnosti, Beograd 1999.
34 Videti: Aleksandar Vasić, "Operske kritike Miloja Milojevića u Srpskom književnom glasniku", Srpska muzička scena, zbornik radova s naučnog skupa održanog od 15. do 18. decembra 1993. godine povodom 125. godišnjice Na­rod­nog pozorišta (priredile Ana Matović, Melita Milin, Nadežda Mosusova i Katarina Tomašević), Muzikološki institut SANU, Beograd 1995, str. 233—234.


Aleksandar Vasić: Srpska muzička kritika i esejistika XIX i prve polovine XX veka kao predmet muzikoloških istraživanja | Komunikacija
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: