Tradicionalna muzika Kosova i Metohije
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Muzika « SRPSKI MUZIČKI FOLKLOR « Muzički folklor Srbije « Tradicionalna muzika Kosova i Metohije
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Tradicionalna muzika Kosova i Metohije  (Pročitano 7179 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« poslato: Mart 08, 2011, 08:03:11 pm »

*

TRADICIONALNA MUZIKA KOSOVA I METOHIJE


Narodna muzička tradicija Kosova i Metohije predstavlja deo svakodnevnog života srpskog naroda koji se vekovima odvija kroz pesmu, igru i svirku, kroz obrede i narodne običaje. Karakteristike narodne muzike, po kojima prepoznajemo da je pesma sa Kosova i Metohije, predstavljaju karakteristike njihovog sveukupnog života i razlikuju se od drugih oblasti u Srbiji zbog načina na koji se tradicionalno živi, govori, radi, veseli i tuguje, a koje su uslovljene društveno-istorijskim prilikama u prošlosti. Takođe, u narodu čak postoji mišljenje da se pevanje razlikuje od sela do sela u istoj oblasti i da svaki pevač zna da prepozna razlike u pevanju svog sela od susednih, ma kako se nama sa strane činilo da razlika nema.

Ipak, specifičnost narodnog tradicionalnog pevanja na Kosovu i Metohiji je skoro isključivo jednoglasno pevanje, odnosno pevanje samo jedne melodije, dok danas u većini ostalih krajeva Srbije uglavnom dominira dvoglasno pevanje. To znači da je na Kosmetu prisutno pevanje u kome se melodija najčešće izvodi solistički ili ređe grupno (istovremeno dva pevača) ali u jedan isti glas. Zato je melodija pesama sa Kosova i Metohije gipka i pokretljiva, i mada nevelikog glasovnog obima, bogata ukrasnim tonovima, koji su deo tradicije jednoglasnog pevanja, ali i orijentalnog uticaja u vreme turske dominacije Balkanom. Peva se iz punog glasa, veoma izražajno, u višim "svetlim" registrima, što melodiji daje poseban karakter.

Naš prvi pouzdani melograf narodnog pevanja sa Kosova i Metohije, i jedan od najznačajnijih kompozitora u srpskoj muzici 19. veka - Stevan Stojanović Mokranjac, zabeležio je "... da naši narodni pevači sa sela ne daju gotovo nikad ton savršeno čist ... već ga uvek, i kod svake strofe drugačije, okite sitnim šarama i raznim grlenim i falsetnim (visokim) odskocima ..." Kao da su time želeli da ublaže i ulepšaju onu tugu koja se čuje u sadržaju, posebno kada, kako kaže Mokranjac, pevači "na kraju skoro sviju laganih pesama (i obrednih i drugih) i skoro po svim kosovskim selima, dodaju po jedno dugo "I" ... Ovo je kosovsko tako tužno i puno melanholije, da se po njemu samome može videti kako je tu predanje o propasti srpskoj veoma duboko upisano u dušu narodnu".

Prema sadržaju, pesme sa Kosova i Metohije se, kao i u narodnoj poeziji i klasifikaciji Vuka Karadžića, dele na epske (muške, junačke) koje pevaju samo muškarci, i lirske (ženske) koje pevaju žene, dok se pesme iz igru (oro, kolo) izvode zajedničkim pevanjem i muških i ženskih glasova. Tekstovi lirskih pesama najčešće sadrže refrene u vidu reči more, mori, koje se melodijski posebno ističu.

Najbrojnije zabeležene melodije sa područja Kosova i Metohije, njih oko 400, ostavio je prof. Miodrag Vasiljević u godinama posle drugog svetskog rata, 1946—47 g. Najviše ih je lirskih — ljubavnih i obrednih, u okviru obrednih razlikuju se pesme godišnjeg i pesme životnog ciklusa. Pesmama godišnjeg ciklusa prate se svi značajniji praznici i poslovi zajednice tokom sva četiri godišnja doba, počevši od zimskih koleda (u vreme Božića) pa do jesenjih sedeljki i porodičnih slava. Pesme životnog ciklusa vezane su za važne trenutke u životu pojedinaca i običaje koje prate rođenje, ženidbu i smrt (uspavanke, svadbarske i svatovske pesme, tužbalice).

Pesmice koje pevaju deca sa Kosova i Metohije — jednostavne i dopadljive brojalice, razbrajalice ... slične su onima koje pevaju sva ostala deca i Srbije i celog sveta. Takođe, deo njihovog sveta su i najrazličitije zvučne igračke koje prave od materijala iz svoje okoline, pa se specifični zvuci proizvode na peru crnog luka, vlati trave, na komadu daščice — zujaljke, čigre, dugmeta na kanapu, kapice od žira i slično.

Muzički instrumenti na Kosovu i Metohiji, kao i u većini oblasti na Balkanu, mešavina su onih poreklom sa domaćeg tla — kao što su svirala, dvojnice, gusle i onih orijentalnog porekla — zurle (duvački), goč ili tapan, darabuka (veće i manja varijanta bubnja), daire ili def. Najčešće su u kombinaciji kao instrumentalna pratnja narodnim igrama, a pojedinačno, solistički, na nekima od njih sviraju pastiri (svirale, dvojnice) ili se, uz gusle, pevaju epske pesme.

Danas, lepotu i izvornost srpske tradicionalne muzike sa Kosova i Metohije čuvaju od zaborava i neguju, svako na svoj način, brojni pevači, izvorne i etno-grupe i kulturno-umetnička društva, uglavnom u gradskim sredinama, a trajno je upisana i u našu umetničku muziku preko VIII i XII horske "Rukoveti" Stevana Stojanovića Mokranjca. Kroz taj sveukupni zvuk, srpska narodna muzika sa Kosova i Metohije potvrđuje da je tradicija koja i dalje živi među nama, i sa kojom, kroz različite oblike predstavljanja, upoznajemo narode širom Evrope i sveta.


КосМету с љубављу
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: