Severoistočna Srbija
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Muzika « SRPSKI MUZIČKI FOLKLOR « Pregled narodnih igara Srbije « Severoistočna Srbija
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Severoistočna Srbija  (Pročitano 6182 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« poslato: April 11, 2011, 01:59:20 am »

*

SEVEROISTOČNA SRBIJA




Severoistočna Srbija smeštena je između Dunava (na severu), linije koja ide preko tupižnice, Rtnja i Vratarničke klisure (na jugu), državne granice prema Rumuniji i Bugarskoj (na istoku) i prostora između Mlave i Velike Morave (na zapadu). U okviru nekoliko manjih oblasti zajedno žive dve etničke zajednice - Srbi i Vlasi. Srbi su na ovom prostoru uglavnom potomci kosovsko-metohijske struje, koji su se doselili u vreme velikih migracionih kretanja stanovništva (od XIV do XIX veka). Vlasi su trako-dačko-slovenska simbioza i na prostoru severoistočne Srbije postoje dve grupe: Ungureani - stočari koji naseljavaju Homolje i Crnorečje i Carani - zemljoradnici, nastanjeni u Timočkoj i Negotinskoj Krajni i Ključu. Srbi i Vlasi žive dosta dugo na ovim prostorima i nastojali su da sačuvaju svoj etnički identitet u svim vidovima življenja, što, pored ostalog govore i sela gde žive samo jedna etnička zajednica. Međutim, razmena kulturnih dobara (akulturacija) bila je neminovna i u materijalnoj i u duhovnoj kulturi. Tradicionalna igra kao jedan element duhovne kulture takođe pokazuje elemente jedne i druge zajednice.

Postoji obiman zajednički repertoar igara, da navedemo nekoliko: vlaina ili vlajna, stara vlaina kod Srba, a ora đe patru ili četvorka, danca kod Vlaha; keser kod Srba a kiseru kod Vlaha; polonka kod Srba, a s'tnga ili pros'tnga kod Vlaha; pop-Marinkovo kolo kod Srba, šokćili ili patulu kod Vlaha; todorka kod Srba ili đurđesku kod Vlaha; levakinja kod Srba, a arambao kod Vlaha; zaplet kod Srba, a ruzmaljinka kod Vlaha...

Sve do danas u severiistočnoj Srbiji sačuvao se veliki broj obrednih igara životnog i godišnjeg ciklusa. Svadbeni ceremonijal je kod Srba i Vlaha podjednako zastupljen i propraćen igrom, dok je u posmrtnom ritualu igranje zastupljenije kod Vlaha.

Istraživanja pokazuju da se u igračkom repertoaru Srba na ovom prostoru poslednjih decenija uočava sve više pozajmljivanja gradskih igara iz centralne Srbije. Vlasi, međutim, i dalje stvaraju nove igre, koristeći kao osnovu igrački obrazac vlaine - ora đe patru. Ova igra je dominantna u severoistočnoj Srbiji, među obe etničke zajednice. Iz te osnove Vlasi su stvorili i dalje stvaraju brojne igre, među njima su najpoznatije: omoljanci, brestovljana, sojanica, pošuvaja, neresničanka, prepišor, kobiljana, volujana, bobošika, tobošanka i dr.

Način igranja je kod Srba i Vlaha sličan. Igraju snažno, celom površinom stopala na tlu. Obrazac koraka varira se poskocima, manjim skokovima, treperenjem, usložnjavanjem koraka, izbacivanjem slobodne noge, a preplet, poznat u centralnoj srbiji, ovde ne postoji. Nema skakanja i velikog prelaženja prostora. Vlaško igranje je prepoznatljivo po udarima slobodne noge o tlo - ropota (kod Ungureana), i savijanje kolena u dužem trajanju - utapanje, propadanje (kod Carana). Udari nisu naglašeni, već pre prigušeni, posledica njihovog izvođenja su sitni treptaji celog tela. Telo je opušteno, a kod Vlaha i malo nagnuto napred. Dominantnu ulogu imaju igrači, koji naizmeničnim pokretanjem ruku privlače čas desnu, čas levu igračicu ka sebi. Žene igraju smirenije i uglavnom prate igrače, i to ne koracima, već pokretima tela (kukovima i kolenima), koji opet nisu naglašeni.

Najpostojanija komponenta igre kod Srba i Vlaha je formacija - polukrug. Igrači su u njemu često spojeni, drže se najčešće za pojas ili ukrštenim rukama spreda. Postoje i igre, uglavnom sporije, koje se izvode držanjem pod ruku, a veoma mali broj igara koji se izvode držanjem za ruke puštene niz telo. Igra se za desnom rukom, ali postoji jedna igra koja se igra na levo, to je polonka ili s'tnga.

Igre Srba i Vlaha izvodile su se uz pratnju svirale - fluera i gajdi - karaba. Poznati i omiljeni u ovom kraju su orkestri frulaša koji sviraju uz pratnju bubnja - toba, orkestri violinista i trubača, a u drugoj polovini XX veka i harmonika. Važno je istaći da je sviranje i pevanje u severoistočnoj Srbiji jednoglasno.

http://www.folklorsrbija.org.sr
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: