Zmajevo — tambura u srcu
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Zmajevo — tambura u srcu  (Pročitano 5023 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4663



Pogledaj profil
« poslato: Februar 14, 2011, 10:05:40 pm »

*

ZMAJEVO — TAMBURA U SRCU


Prema raspoloživim izvorima, mesto Zmajevo datira iz 1267. godine, kada se prvi put javlja pod nazivom Ker. Srbi su ga naselili 1698, a vec 1703, osnovana je prva srpska škola. Pravoslavni hram Sv. Nikolaja sagrađen je 1793. godine.

U to vreme, pored Srba, u selu su živeli Nemci i Madari. Godine 1793. osnovana je madarska, a 1840, nemacka škola, pa otuda i ovi nazivi mesta: Alt — Keer 1853, O-Ker 1854—1984, Stari Ker 1859—1897, O ili Nagy, Alt ili Gross Ker 1864, Ker Stari 1905, Oker 1905—1922. godine, Pašicevo od 1922-1946. i Zmajevo od 1947. godine, do današnjih dana.

Pored poljoprivrede kao glavnog zanimanja i izvora prihoda Zmajevo je imalo i poznatu kudeljaru i ciglanu, a u vreme procvata izmedu dva rata postojalao je lepo uredeno javno kupatilo, bazeni, teniska igrališta, dva konjicka kluba, sokolsko društvo dva fudbalska kluba, kasnije citaonica, biblioteka, bioskop...

Kao i u vecini vojvodanskih mesta muzika je u to vreme imala znacajnu ulogu u životu sela i njegovih žitelja, posebno u zimskom periodu kada je bilo manje obaveza u poljima. Bilo se to svojevrsne zabave karakteristicne za ono vreme, kao što su prela, mobe i drugi oblici medusobnog pomaganja i druženja, gde su posebno mladi, pevali i veselili se uz šale i rad. Pevalo se i igralo nedeljom i svecom u crkvenoj porti ili na kakvom znamenitom roglju, gde su se okupljali momci i devojke da se uz šalu i igru provesele i razonode, da se vide i budu videni, razmene poneku tajnu poruku... Sve to odvijalo se uz svirku gajdaša i samicara, a kasnije i tamburaša. Tako je poznati samicar onoga vremena bio Jevta Rackov. Iz tog vremena verovatno i poticu stihovi poznate pesme: "... konji belci, to su, babo Kerci..." ili "cela Backa nema lepši sela, od Kiškera i od Starog Kera".

Jedan od prvih poznatih tamburaša rodenih u Zmajevu, bio je Spasoje Tomic. Rodio se 1877. godine. Kao ucitelj i školski nadzornik službovao je u raznim mestima Vojvodine, podsticuci mlade ucitelje da osnivaju tamburaška društva. Pored predagoškog i kompozitorskog rada, (pisao je spletove, odnosno obrade narodnih igara i pesama za tamburaške orkestre, koracnice, valcere, a medu kompozicijama koje se još i danas izvode nalazi se valcer za tamburaški orkestar "Prizren" i "Tamburaško kolo". Tomic se bavio i teorijom muzike, pisao clanke i rasprave u casopisu "Tamburica", Pod pokroviteljstvom ovog casopisa 1909. godine izdao je "Tamburaški udžbeniik".

Iako su podaci o društvenom životu u selu dosta oskudni, može se zakljuciti da je pored negovanja narodnih i crkvenih obicaja društveni život polako napredovao, razvijao se i prerastao u nešto složenije oblike. Do 1941. u ondašnjem Pašicevu, delovao je hor pod rukovodstvom dr Vase Vukovica. Hor je pevao u crkvi, ali i na raznim svetovnim i javnim skupovima i svecanostima. Takode, u selu deluje amatersko pozorište negujuci, za ono vreme uobicajenu formu komada s pevanjem, kakvu su negovala u to vreme mnoga putujuca pozorišta. Tako je zabeleženo da je medu pozorišnim predstavama bila najpopularnija predstava "Ciganske cerge", koju je priredio Sava Vukosavljev. Još i danas može se ponekad cuti popularna pesma iz tog komada "Cergo, moja cergice, od cadava platna" na stihove Milorada Petrovica Seljancice.

Pored crkvenog hora i amaterskog pozorišta, koje je predstave davalo u kafani kod Mike Vukosavljeva i Toške Kobilarova, priredivane su s vremena na vreme, razne prigodne priredbe, besede, balovi s pozivnicama, ali i sleteske vežbe. Isto tako, igrale su se narodne igre podvoje – Todore, Cigancica, Rici, kao i Backo kolo na dve strane. Najbolje igracice, bile suBudimka-Budica Bugarski i Vida Kobilarov, a od momaka Nenad Kobilarov.

Medu žiteljima Zmajeva bilo je uvek puno tamburaša i sviraca na drugim muzickim instrumentima pretežno iz redova domacina i gazda koji su svaki slobodan trenutak koristili da sviraju za svoju dušu okupljajuci se u manje ili vece sastave. Svirali su popularne vojvodanske, odnosno backe narodne pesme i kola ali i kompozicije Marka Nešica, Vase Jovanovica i Isidora Bajica. Svirali su prilikom velikih zabava na majalosu u šumici, ali i u poznatim kafanama onoga vremena.

Kafanski život u Zmajevu bio je uvek na zavidnom nivou. Pored pomenutih kafana Milana Mike Vukosavljeva "Jugoslavija" i kafane Toše Kobilarova "kod Racka" ili kod "Toše", poznate su bile i kafane (izmedu dva rata i posle II svetskog rata) "Kod Laze Rulje" tj., kod "Mancike" , zatim kod "Mace", Rakidžinica "Kod Toškeca" (kod željeznicke stanice), "Jadran"  nekada "Rihter"), "Jezero", "Matajzova kafana", "Kel", "Kafana Lojza Kisa" (okolina nekadašnjeg omaldinskog doma), "Etelina" (danas "Bahus"), "Švapska kasina" (danas deo doma kulture) itd.

Od znamenitijih sviraca onog vremena (period izmedu dva rata i nakon II svetskog rata) pomenucemo Peru Kobilarova, Tošu Kobilarova, Vasu Rackova, Jocu Rackova (svirao prim, teca Save Vukosavljeva, Sava u mladosti ucio kod njega), zatim harmonikaša Savu Rackova, violinistu Peru Markovica Zurku, Ivana Žižakova (Kecke), svirao kontru), celistu Miloša Murgaškog Šucu, Peru Marinkova Peraša (svirao violinu, otac cuvenog krojaca Milenka "Šaroša" fudbalera "Obilica"), zatim tu su Laza Džama Pašanski (bas i celo), Steva Murgaški (bas prim), Aleksandar Rackov (gitara), Pavle Žižakov, Paja Rackov, Rajko Rakic, Miša Diviki (harmonika) i poznati harmonikaš Milan Koca Vukosavljev (živi u Nemackoj) isto tako, iz redova romske populacije to su i poznati muzicari; basista Cira Nikolic sa sinovima Spasojem i Djuricom, bas primaš Laza i Rade sa sinovima Lacikom i celistom Branetom Debelim. Kako izgleda, Zmajevo je bio svojevrsna "Meka" za muzicare, pa su na svirku u Zmajevo dolazili i poznati muzicar iz Šova Dudaš, violinista Jojkaca iz Turije i Mita Midža Nikolic basprimaš iz "Šova" odnosno Ravnog Sela.

U periodu izmedu dva rata po svedocenju Save Vukosavljeva Zmajevo je posetio i cuveni kompozitor i tamburaš Marko Nešic, koji je u kafani kod Mike Vukosavljeva slušao odlicne tamburaše.

Krajem pedesetih godina pod rukovodstvom ucitelja Vlade Botica u OŠ "Jovan Jovanovc Zmaj" osnovan je tamburaški orkestar. Orkestar je imao solidan program, svirao je na školskim priredbama, a godine 1963. ucestvovao je na III muzickom festivalu dece Vojvodine u Somboru.


http://www.savavukosavljev.org.yu/page.php?pageid=zmajevo


Citat
Još i danas može se ponekad čuti popularna pesma iz tog komada "Čergo, moja čergice, od čađava platna" na stihove Milorada Petrovića Seljančice.

Stihove "Čergo, moja čergice, od čađava platna" napisao je pesnik Milorad Popović Šapčanin a ne Milorad Petrović Seljančica. Originalni naziv pesme je "Cigani". Snimili su je pored ostlih: Joca Mimika i Dragan Laković.
Angelina
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: