Srpska narodna muzika
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Muzika « NASLEĐE « Narodna i umetnička muzika Srba « Srpska narodna muzika
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Srpska narodna muzika  (Pročitano 14833 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« poslato: Mart 08, 2011, 08:18:15 pm »

**

MUZIKA


Muzika je oduvek bila sastavni deo života pojedinaca i kolektiva. U uslovima seoskog života, iz svakodnevnih potreba i običaja nastala je narodna, folklorna muzika kao odraz karaktera i temperamenta jednog naroda. Ona opeva istorijsko-legendarnu prošlost, prati zbivanja iz svakodnevnog života (rad, običaje, veselje, patnju, igru) i tako postaje deo tradicije sredine u kojoj je nastala, povezujući prošlost i sadašnjost jednog naroda.

Narodne pesme, njihov sadržaj, jezik, melodija, ritam i prilike u kojima se izvode uvek nose karakteristike naroda u kojima su ponikle. Nacionalni instrumenti, koji prate pevanje i igru, dobijaju isto tako tradicionalno obeležje po kome se narodi prepoznaju.

Usmena folklorna tradicija, posebno u našoj srdini, imala je veliki značaj za razvoj muzičke kulture. U vreme petovekovne turske vlasti, političke i kulturne, muzička zbivanja na našim prostorima zaostajala su za Evropom. Sve do sredine 19. veka srpski krajevi nisu poznavali, a ni slušali, evropsku muziku koja je već imala velikane poput Baha, Mocarta i Betovena. Tek za vladavine kneza Miloša, koji je želeo da dvorski život priblizi životu na ostalim evropskim dvorovima, pojavljuju se prvi instrumenti sa Zapada, a sa njima i nagoveštaji umetničkog stvaralaštva.

Senzaciju u Šapcu, maloj varoši, izazvao je klavir, koji je svojoj kžeri kupio Jevrem Obrenović, brat Milošev. U Kragujevcu, tadašnjoj prestonici Kneževine Srbije, novoosnovani orkestar "Knjaževsko srpska banda", sa evropskim instrumentima i priučenim muzičarima, svirao je na svečanim dolascima kneza, o državnim praznicima, vojnim paradama i drugim svečanostima. Narodna pesma i igra bile su osnova tih prvih umetničkih dela. Narodne pesme su obrađivane za hor, za solo pevanje ili sviranje. Počeli su se organizovati koncerti pevačkih društava i pojavili su se prvi školovani muzičari (Kornelije Stanković). Ali, najveći uticaj na umetničku imala je narodna muzika u predstavama kragujevačkog pozorišta Joakima Vujića. Predstave su počinjale instrumentalnim uvodom, a u tok dramskog teksta umetale su se muzičke tačke, najčešće pesme koje su odgovarale mentalitetu ovog podneblja naviknutom na tradiciju narodne pesme. Tako se razvio svojevrstan rod srpske muzike — komad s pevanjem, koji su negovali mnogi kompozitori 19. veka u Srbiji.

U Beogradu, polovinom 19. veka, počinju da se organizuju muzičke priredbe u Teatru na Djumruku, a kada je otvoreno Narodno pozorište 1869. godine, komadi sa pevanjem Davorina Jenka postali su naročito popularni. Od 90 napisanih Đido Janka Veselinovića je bio najviše izvođen.


Gordana Stojanović & Nadežda Ćirić
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4670



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Novembar 29, 2011, 05:49:05 pm »

*

SRPSKA NARODNA MUZIKA


Srpska narodna muzika je narodna muzika koju izvode (sviraju i pevaju) stanovnici Srbije. U širem smislu, Srpska narodna muzika se odnosi i na muziku koju izvode Srbi van Srbije.

Srpsku narodnu muziku možemo podeliti u narodnu muziku u užem smislu, tzv. izvornu narodnu muziku, i njene derivative: tradicionalnu muziku, starogradsku muziku, itd. Folk muzika, usprkos svome imenu, zapravo ne spada u narodnu muziku, mada može sadržati muzičke ili tekstualne motive koji potiču iz narodne muzike.

Narodna muzika se može podeliti na vokalnu, instrumentalnu i vokalno-instrumentalnu.

Tradicionalni muzički instrumenti srpskog naroda na kojima se izvodila izvorna narodna muzika su frula, gajde, gusle, tambura i šargija. Neki od ovih instrumenata, npr. šargija, upotrebljavaju se uglavnom van Srbije, dok su drugi (tambura) više lokalnog karaktera. Gusle su univerzalno upotrebljavane kao muzička pratnja uz recitovanje epskih ili lirskih narodnih pesama. U novije vreme, pod uticajem Romskih orkestara i muzičkim uticajem iz susednih zemalja, u narodnu muziku ulaze violina, harmonika, gitara i drugi instrumenti.

Najpoznatiji oblik instrumentalnog narodnog stvaralaštva su kola. Kolo je ritmična melodija u različitim taktovima, namenjena za igranje. Kolo se igra tako što se igrači okupe u krug (koji može ali i ne mora biti povezan) i uhvate za ruke, pa se grupa igrača pomera u jednu ili u drugu stranu u ritmu melodije, uz moguće podizanje ruku i nogu.

Uslovno govoreći, većina narodne vokalne baštine odnosi se na lirske pesme ljubavnog ili običajnog karaktera. Postoje međutim i primeri deseteračke poezije koja se peva.

Tradicionalna (stilizovana) narodna muzika u odnosu na izvornu ima složenije melodije, muzika i reči mogu biti plod autorstva (sada uglavnom nepoznatih) umetnika. Ovu muziku karakteriše češća upotreba instrumenata kao što su violina, harmonika, itd. Počeci ove muzike su u 19. veku, kada su narodne pesme bile beležene i obrađivane od strane tadašnjih kompozitora umetničke muzike.

Starogradska muzika je muzika sa tekstovima orijentisanim ka gradskim miljeima (Beograd, Novi Sad, Sombor, Šabac). Sa tradicionalnom muzikom deli slične tonalitete i melodije.

Narodna muzika doživljava svoj procvat početkom 20. veka i pojavom gramofona i radija. Narodna muzika toga doba izvodi se po kafanama, koje postaju kultna mesta okupljanja građanskih slojeva. Iz toga doba čuveni su orkestri Cicvarića, Dušana Popovića, Paje Nikolića, Steve Nikolića. Orkestri prate poznate pevače toga doba kao što su bili Mijat Mijatović, Sofka Nikolić, Teodora Arsenović, Milan Timotić... Iz ovog perioda potiču i pevači kao Bora Janjić Šapčanin, Vuka Šeherović i drugi koji su snimali za poznate diskografske kuće.

Krajem dvadesetih godina 20. veka javlja se i Vlastimir Pavlović Carevac, koji nakon drugog svetskog rata postaje šef Velikog Narodnog orkestra Radio Beograda. Uz Carevca, sazreva plejada interpretatora kao što su Vule Jeftić, Radmila Dimić, Anđelija Milić, Danica Obrenić, Predrag Gojković, Miodrag Popović, Velinka Grgurević, Mara Đorđević i mnogi drugi. Tu su i veliki harmonikaši Radojka i Tine Živković, Mijat Krnjevac, violinista Žarko Milanović i poznati frulaš Sava Jeremić.

Radio Beograd postaje centar oko koga se okuplja skoro sve što vredi u narodnoj muzici. Bilo je to zlatno doba narodne muzike u Srbiji. Organizuju se koncerti, redovna snimanja trajnih snimaka na magnetofonske trake, itd. Na žalost, nebriga i manjak traka učinilo je da podosta od ovog snimljenog materijala nije sačuvano, a relativno mala količina ovog stvaralaštva snimljena je na gramofonske ploče. Iz tog doba, poznati su i orkestri Duška Radetića, Branka Belobrka, Radeta Jašarevića, a kasnije, sedamdesetih godina prošlog veka, i Branimira Đokića.

Sedamdesete i osamdesete godine prošlog veka donose i nove mlađe soliste kao što su Staniša Stošić, Nedeljko Bilkić, Dušica Bilkić, Usnija Redžepova, Vasilija Radojčić, Lepa Lukić, Dragan Živković Tozovac, Toma Zdravković, Merima Njegomir. Narodna muzika postaje sve više komponovana, jednostavnijih formi, tekstovi počinju da naginju kiču, što otvara put onome danas poznatom kao folk muzika. Može se reći da, usprkos nesumljivoj popularnosti, pevači iz ove generacije nisu dostigli preciznost izvođenja i umetničke domete svojih kolega iz ranijih perioda.

U najnovije doba, tradiciju narodne muzike neguju pevači kao što su Braća Teofilovići, Biljana Krstić, Svetlana Spasić i ansambli poput KUD Branko Marković.


http://sr.wikipedia.org

Ovaj članak ili poglavlje ne citira reference ili izvore, tako da postoji verovatnoća da su neke informacije iznete u ovom članku netačne.
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: