Josif Runjanin (1821—1878)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Josif Runjanin (1821—1878)  (Pročitano 11331 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4652



Pogledaj profil
« poslato: Februar 01, 2011, 02:46:28 am »

*





JOSIF  R U NJ A N I N
(Vinkovci, 08.12.1821. — Novi Sad, 02.02.1878.)

Josif Runjanin (rođen 8. decembra 1821. u Vinkovcima, umro 2. februara 1878. u Novom Sadu), je bio srpski kompozitor.

Josif Runjanin je rođen u Vinkovcima, u tadašnjoj Habsburškoj monarhiji ali je poreklom iz Loznice. Porodica se odatle prvo preselila u Bijeljinu, zatim u Slavoniju a na kraju u Srem.

Josif Runjanin je poznat po svojim delima Rado Srbin ide u vojnike i Lijepa naša domovino, koja je danas himna republike Hrvatske. Inače, veći deo njegovog kompozitorskog dela je zagubljen.


Wikipedia

*

"...Istorija hrvatske himne je drukčija. Još 1835 godine ispevao je Antun Mihanović pesmu "Horvatska domovina", objavljenu u "Daniczi Horvatzkoj Slavonzkoj u Dalmatinzkoj"; melodiju za nju je "izhitrio" dosta kasnije (1846) c. kr. poručnik, Srbin, Josif Runjanin. Da li je ona originalna? Ne, pronašlo se da ona potiče od italijanske narodne pesme "O sole piu rapide" i čak da je kopija dueta Edgarda i Enrika iz trećeg čina Donicetijeve opere "Lučija di Lamermur". 12 Italijansku narodnu pesmu ne znam, ali je izvesno da "Lepa naša" ima tek sasvim daleko srodstvo sa navedenim duetom iz "Lučije" i da ima više koralno mirni karakter nego borbeno masovni. Masovne težnje su se u mnogim momentima istorije izrazile pod vidom verskih pokreta. Otuda nije ni čudo što često ima srodnosti u karakteru između himni i religioznih horskih pesama.—"

12 Franjo Kuhač: Ilirski glazbenici, Zagreb, 1893.

Stana Đurić Klajn


Deo teksta preuzet iz knjige MUZIKA I MUZIČARI (izbor članaka i studija)
PROSVETA IPS / BEOGRAD 1956


*
"...Kasnijim je istra­živanjima otkriveno, da je na Runjanina prilikom pisanja melodije za hrvatsku himnu uticala jedna arija (O sole piu ratto) iz trećeg čina talijanske opere 'Lucia di Lammermoor', autora Gaetana Donizettia."

*

"Josif Runjanin.— Njegova obitelj je prijeklom iz Loznice (Srbija) ali su se relativno brzo preselili u Bjeljinu (Bosna) odakle se kasnije doseljavaju u Slavoniju."
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4652



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Februar 01, 2011, 01:41:14 pm »

*
Reagovanje


JOSIF RUNJANIN JE SRBIN
("Oficir opčinjen muzikom", "Glas", 2. februar 2001)

"Glas javnosti" u petak 2. februara, pod naslovom "Oficir opčinjen muzikom", donosi izveštaj iz Novog Sada o tome kako delegacija grada Zagreba odaje poštu skladitelju hrvatske himne. Dato je jezgrovito i korisno objašnjenje kako je Josif Runjanin (1821—1878), na Mihanovićev tekst, stvorio melodiju danas opšte poznate pesme "Lijepa naša domovina".

Nažalost, pri tom vaš izveštač čini dve veoma grube greške: Srbina Josifa Runjanina naziva "hrvatskim kompozitorom" i prekrštava ga u Josipa!

Jedan od mnogih znamenitih Srba sahranjenih na starom pravoslavnom Uspenskom groblju u Novom Sadu, potpukovnik Josif Runjanin, rodio se tamo gde je nekada davno Konstantin Veliki pobedio Lucinija ujedinjujući Rimsko carstvo. U Vinkovićima, gde Slavonija prelazi u Srem, u vojnoj granici (Militer Grence, Vojna Krajina) koja je pripojena Hrvatskoj posle ugarske nagodbe, razvojačenja Granice i njegove smrti. Dakle, nikada nije bio hrvatski subjekt — građanin Hrvatske.

Kao i svi pravoslavni Srbi toga imena, Runjanin je kršten kao Josif. Biblijsko ime Josif korišćeno je i koristi se kod Srba isključivo u tom obliku u literaturi, prevodu i kao lično ime. Nosili su ga i drugi ugledni Srbi — Josif Malivuk, Josif Marinković itd.

Nije zazorno Hrvatima što je Srbin kompozitor njihove himne, kao ni Srbima što je Davorin Jenko, Slovenac kompozitor srpske.


Vlastimir Matić, Mr D. I. A, Novi Sad | Glas javnosti






Josif Runjanin (detalj sa spomenika)
sahranjen je na starom pravoslavnom
novosadskom tzv. Uspenskom groblju



Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4652



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Februar 01, 2011, 01:41:47 pm »

*

JOSIF RUNJANIN
SRBIN PISAC HRVATSKE HIMNE


U Vinkovcima, u samom centru grada, preko puta stare vinkovačke Gimnazije, stoji spomen- ploča. Postavljena je tu u čast kompozitoru hrvatske himne, u znak zahvalnosti čoveku koji je stvorio nešto  što  predstavlja jedan od simbola Hrvatske. Tu je da podseća na jedan život i delo, ali na žalost i na nepravdu koja je na ovim prostorima činjena Srbima, pa čak i onima koji su kao Runjanin dali Hrvatskoj i državi i naciji nešto najsvetije.

Runjaninu nije priznato ni njegovo vlastito ime. Na spomen ploči u njegovim rodnim Vinkovcima Josif je pretvoren u Josipa. I ne samo u Vinkovcima. U Hrvatskoj literaturi pa i onoj stručnoj retko će te naići na ispravan podatak po kome se autorstvo nad melodijom "Lijepe naše domovine" povezuje sa Josifom Runjaninom.

O samoj porodici Runjanin u ovim krajevima, danas je teško doći do bilo kakvih podataka. Zna se da poreklo vuku iz sela Runjani kod Loznice u Srbiji. Na područje Austro- ugarske monarhije dolaze u 18. veku, nakon Astro-turskih ratova. Zna se i to da se najpre naseljavaju u Sremu, u selima oko Sremske Mitrovice, a zatim za poslom a zbog potrebe školovanja dece sele u Vinkovce, gde se tada nalaze komanda vojnokrajiške 7. brodske pukovnije, kao i škole i već tada gimnazija. Reč je bilo o časnoj i za ono vreme obrazovanoj i naprednoj porodici. Gotovo po tradiciji kod svih Runjanina, ukoliko bi u porodici bila dva sina jedan bi išao u vojnu službu a drugu na bogosloviju…

Josif Runjanin je rođen 8. decembra ili 24. novembra kako je zapisano u knjigama rođenih vinkovačke pravoslavne crkve Sv. Arhanđela godine 1821.

Po porodičnoj tradiciji odlazi u vojnu službu. Carski kadet Josif Runjanin raspoređen je u Glinu. Kao istinski zaljubljenik u muziku, stiče i osnove muzičkog obrazovanja kod tamošnjeg vojnog kapelnika. Uči i ubrzo svira na klaviru. Kao mlad čovek, nadahnut slobodarskim idejama prilazi Ilircima. Na njihovim skupovima gde su održavane književne večeri i čitana rodoljubna poezija prvi put se sreće sa pesmom "Horvatska domovina" Antuna Mihaljevića koju je Ljudevit Gaj u svojoj "Danici" objavio još u martu 1835. godine. Mladi Josif je oduševljen tom Mihaljevićevom pesmom i 1846. godine, na njen tekst piše melodiju. Delo je stvoreno na temelju Donizettijeve "O sole piu ratto" iz trećeg čina opere "Lucia di Lammermoor" ali joj je dao sasvim novu, izvornu ritmičku okosnicu. Vojni kapelnik Josip Wendl, Runjaninovo delo je prilagodio za vojni orkestar. Dalje, Vatroslav Lichteneger "Lijepu našu domovinu" 1861. harmonizira za muški pevački hor, otkada se počinje izvodi kao narodna himna, a na konkursu, priređenom 1891, kad se održavala izložba Hrvatsko-slavonskoga gospodarskog društva u Zagrebu, Runjaninova Lijepa naša domovina po sudu žirija odnela je prevagu nad dvema Zajčevim kompozicijama i proglašena je hrvatskom himnom. Od onda to je ostala do dan-danas.

Te 1891. godine Runjanin nije bio među živima. Umro je ne dočekavši da njegovo delo i zvanično bude proglašeno simbolom jedne zemlje u kojoj je živeo i koju je voleo, kao i naroda sa kojim je delio svoju sudbinu. A sudbina mu baš i nije bila naklonjena. Iz malo dostupnih podataka može se videti kako je Josif Runjanin živeo jednim teškim životom. To se pre odnosi na porodične prilike i stalna neslaganja sa suprugom, koja nije imala razumevanja za život kakav su živeli vojnokrajiški oficiri. Svojim ponašanjem od Josifa je napravila nesretnog čoveka koji se u takvim okolnostima pritisnut težinom bračnog života u potpunosti posvetio poslu. Revnosan i savestan kakav je bio dolazi do čina potpukovnika, ali tada ga sustiže bolest i odlazi u penziju. Tad se konačno raspada i njegov brak. Seli se u Novi Sad i potpuno se povlači iz javnog života. Umro je 2. februara 1878. godine u 57. godini života. Sahranjen je na pravoslavnom Starom groblju u Novom Sadu, gde stoji spomen ploča Josifu Runjaninu, vojniku, oficiru i kompozitoru himne. Jedan kratak, težak, ali častan život. Stvaranjem melodije za himnu, zadužio je Hrvatsku, zemlju koju je istinski voleo i tu ljubav pretočio u melodiju. To njegovo uporno prekrštavanje samo je verna slika onog trajnog i rigidnog stava po kome Srbin ne može voleti ovu zemlju i ne može ništa vredno napraviti za Hrvatsku a pogotovo ne nešto kao što je himna.


Radovan Martinović  
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 4652



Pogledaj profil
« Odgovor #3 poslato: Mart 24, 2011, 04:01:48 pm »

*

U SLAVU JOSIFA RUNJANINA

Svetom liturgijom koja je 12. juna služena u Parohijskom centru u Vinkovcima obeležena je slava parohije vinkovačke. U sklopu molitvene svečanosti obeleženo je sjećanje na Josifa Runjanina, vinkovačkog Srbina, kompozitora hrvatske himne "Lijepa naša domovino"

Parastos-molitvu za dušu pokojnog Josifa Runjanina služili su sveštenici arhijerejskog namesništva vukovarskog predvođeni protojerejom-stavroforom Dušanom Kolundžićem i protojerejom Predragom Azap, parohom vinkovačkim. Po završetku liturgije obavljen je obred osvećenja slavskog kolača i žita. Obredu je prisustvovao i dožupan vukovarsko-sremske županije Jovan Ajduković sa saradnicima.

Vinkovci su podarili mnoge umetnike i poznate ličnosti, a jedna od najznačajnijih je upravo Josif Runjanin, koji je komponovanjem muzike za hrvatsku himnu ostao zabeležen u našoj muzičkoj istoriji, premda se njegov ulazak u krug ilirskih muzičkih kompozitora dogodio gotovo slučajno, zahvaljujući Franji Kuhaču, koji ga je pomenuo u četvrtoj knjizi svoje zbirke "Južno-slovjenske narodne popievke", objavljenoj 1881. godine.


Oficir opčinjen muzikom

Runjanin je muzičku izobrazbu stekao kod vojnoga kapelnika u Glini, a svirao je i klavir. Kao carski kadet služio je u Glini gde je često zalazio u društvo ilirskih rodoljuba koji su održavali književne skupove i čitali radove ilirskih pisaca. Tu je Runjanin prvi put čuo Mihanovićevu pesmu "Horvatska domovina". Tačna godina nastanka himne nije poznata, ali se obično uzima 1848. godina. Pesma je pod nazivom "Hrvatska himna" prvi put izvedena prigodom otvorenja Hrvatsko-slavonske izložbe u Zagrebu 1891, kada nijedan od autora više nije bio živ. Josif Runjanin rođen je u Vinkovcima 26. novembra po starom, odnosno 8. decembra po novom kalendaru, 1821. godine. Kršten je u srpskoj pravoslavnoj crkvi Silaska svetog Duha u Vinkovcima. Školu je pohađao u Vinkovcima i Sremskim Karlovcima, a nakon toga odlučio se za vojničko zvanje. Poznato je da je između 1848. i 1866. sudelovao u četiri ratna pohoda u Italiji, te da se u svojoj 43. godini oženio kćerkom umirovljenog kapetana Tome Perkovića. Kao predstavnik Prve banske pukovnije ušao je 1865. u Hrvatski sabor, a nakon umirovljenja otišao je u Novi Sad gde je 2. februara 1878. umro i sahranjen na Uspenskom groblju. Kao i svi pravoslavni Srbi tog imena, Runjanin je kršten kao Josif. Biblijsko ime Josif korišteno je i koristi se kod Srba isključivo u tom obliku. Nosili su ga i drugi ugledni Srbi: na primer Josif Milovuk i Josif Marinković.

B. R. | SKD Prosvjeta
 



   

Rodna kuća Josifa Runjanina u Vinkovcima


Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: