Jovan Bijelić (1884—1964)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
LIKOVNA UMETNOST « SLIKARSTVO « Srpski slikari XX—XXI veka « Jovan Bijelić (1884—1964)
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Jovan Bijelić (1884—1964)  (Pročitano 13401 puta)
0 članova i 2 gostiju pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« poslato: Novembar 18, 2015, 05:13:13 am »

*




JOVAN BIJELIĆ
(zaselak Revenik kod sela Kolunić kod Bosanskog Petrovca, 30.06.1884 — Beograd , 12.03.1964)

Jovan Bijelić, slikar, scenograf, likovni pedagog, jedan od najznačajnijih likovnih stvaralaca u srpskoj umetnosti između dva svetska rata.

* * *

Učio je slikarstvo kod Jana Karela Janevskog u Sarajevu (1906—1908), zatim studirao (1908—1913) na Akademiji u Krakovu (klase Teodora Aksentoviča, Leona Vičulkovskog i Juzefa Pankijeviča). Pohađao je časove na Akademiji Grand Šomijer u Parizu (zima 1912/1913. i leto 1914). Kao državljanin Austro-Ugarske monarhije, izbegao je mobilizaciju odlaskom na usavršavanje kod Vlaha Bukovca na Akademiji u Pragu (1915).

Bio je nastavnik crtanja u Bihaću (1915—1919), potom scenograf u Narodnom pozorištu u Beogradu. Vodio je slikarsku školu u svom ateljeu, kroz koju su prošli Danica Antić, Pavle Vasić, Dušan Vlajić, Nikola Graovac, Miomir Denić, Peđa Milosavljević, Đorđe Popović, Jurica Ribar, Aleksa Čelebonović i drugi, ali nikada nije zapostavio sopstveno stvaralaštvo.

Po popisu u monografiji, za sobom je ostavio devetsto osamdeset jednu sliku (ulje, tempera), sto tri akvarela, pedeset dva pastela, šesto sedamdeset šest crteža (olovka, ugljen, tuš), devetnaest ilustracija za knjige i devedeset četiri pozorišne inscenacije. Pokazalo se da je njegova zaostavština obimnija i da cifre treba uvećati. Sa Veljkom Stanojevićem, uz manju pomoć Dragomira Glišića, Miloša Golubovića i Dragoljuba Pavlovića, izveo je trideset istorijskih kompozicija i portreta članova dinastije Karađorđević u Domu kraljevske garde (1926). Pomalo se bavio književnošću i prevodilaštvom.

Studijski je boravio Berlinu, Drezdenu i Pragu (maj — avgust 1920), kasnije u Italiji i Francuskoj. Jedan je od osnivača i pripadnik umetničkih grupa (Grupa umetnika, Oblik, Slobodni i Nezavisni). Učestvovao je na značajnim zajedničkim izložbama jugoslovenskih umetnika od 1912. i izlagao samostalno od 1919, kod nas i u inostranstvu.

Njegova dela čuvaju i izlažu Narodni muzej, Muzej savremene umetnosti u Beogradu, Spomen-zbirka Pavla Beljanskog u Novom Sadu i ostale muzejsko-galerijske ustanove Srbije, a nalaze se i u privatnim kolekcijama.

Dobio je više značajnih nagrada i priznanja, između ostalih Nagradu Gece Kona (1936), počasnu diplomu na Svetskoj izložbi u Parizu (1937), Orden zasluga za narod I reda (1956), Oktobarsku nagradu Beograda (1957), Nagradu Bihaća (1959) i Sedmojulsku nagradu Srbije za životno delo (1960). Za člana Srpske akademije nauka i umetnosti izabran je 1963. godine.

Izvor: Katalog Ljubica Miljković : Jovan Bijelić
Izdavači: Narodni muzej u Beogradu i Narodni muzej u Zrenjaninu, Beograd / Zrenjanin, 2013.

Jovan Bijelić (fotografija: Srbi u BiH)
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Novembar 18, 2015, 05:23:06 am »

*

JOVAN BIJELIĆ


TRAGANJE ZA SOPSTVENIM INDIVIDUALITETOM

Bilo je to jedno od mističnih proviđenja koje je upravljalo sudbinom ovog krajiškog seljačeta, jer su se u Krakovu ispreplitali mnogi odjeci likovnih zbivanja u Evropi s kojim se Bijelić upoznavao "na licu mjesta". Uz to, imao je za učitelja Jozefa Pankienjicza koji je kod svojih učenika razvijao svijest o traganju za sopstvenim individualitetom i, najzad, uputio je Jovana Bijelića da ode na samo izvorište svih zbivanja u evropskoj umjetnosti — Pariz.

Kod Jovana Bijelića se jasno razdvajaju ličnost i umjetnik, ali su i jedan i drugi fascinirali okolinu u kojoj se kretao. Bio je i boem i slikar, i kažu, ni o jednom slikaru nije bilo toliko anegdota kao o Bijeliću i "sve su pune simpatije – ističu njegovu dobrotu, njegovu boemsku i boemski duhovitu negaciju konvencija".

Život je za njega bio čuđenje, gledao je u njega sa divljenjem. "Uvjeren u njegove vrednosti, gotovo slep", izgovorio je riječi koje smo stavili kao moto našem zapisu. Zapisano je o njemu i ovo: "Pričao je zanimljivo, njegove riječi bile su obojene humorom i bliskošću".


PUT DO KRAJNJE ODANOSTI PRIRODI

U svome stvaralačkom luku prošao je kroz nekoliko faza. Počeo je sa sezanizmom do kojeg je došao preko krakovske akademije na kojoj je sazrijevao kao umjetnik da bi, preko Sezana ušao u prostor moderne umjetnosti, prihvatao poetiku moduliranja tonovima, što će do punog izražaja doći za vrijeme njegovog boravka u Bihaću, 1918. i 1919. godine. Svoj odnos prema prirodi izveo je na razinu racionalnog, pažljivo, proračunato je nanosio boje, površinu platna dijelio na planove da bi savladao prostor i izgradio atmosferu. Sve je to oličeno na platnima "Šumski predio", "Bihać" i "Bosanski predio".

Slike su rađene širokim potezima koji su se slijevali u tonove zelenog, praćene ljubičastim. Sa ovim djelima je nastupio na svojoj prvoj samostalnoj izložbi u Zagrebu 1919. godine. Iste godine će prijeći u Beograd, kratko vrijeme će se predati apstrakciji, zatim zakoračiti u prostore ekspresionizma. Međutim, to nije bio ekspresionizam socijalne angažiranosti, on se izražavao u "napetosti forme, dramatičnoj atmosferi i u potpuno odbačenoj ili raspričanoj temi".

Susret sa ekspresionizmom Jovan Bijelić je ostvario prilikom boravka u Pragu, Drezdenu i Berlinu, gdje je bio upućen na tromjesečno usavršavanje kao scenograf. Kratka priklonjenost apstrakciji omogućila mu je da shvati "kosmički svet slike", da dublje prodre u same zakonske slike, da upozna njena svojstva i mogućnosti. Uz to, to mu je omogućilo da se oslobodi sezanizma, ali je mnogo značajnije da je on, kroz iskustvo, koje je stjecao gradeći svoje apstraktne pejsaže sa kozmičkim odnosima, dospio do realnog svijeta, a mistika koja je isijavala iz unutrašnje konstrukcije prirode dovela ga je do krajnje odanosti prirodi, koju će, u naredne tri godine ustrajno slikati. Najbolja djela će mu biti slika "Vareš" i "Slika sa sela", u kojima će doći do izražaja čežnja prema predjelima rodne Bosne.

Nova razvojna etapa je trajala od 1926. do 1930. godine, i u tom periodu će se kod njega razviti lirski odnosi sa prirodom, materijalom i životom, radiće brojne aktove, ali će posvećivati određenu pažnju i pejsažnom slikarstvu i tada će nastati njegova "Kozja ćuprija".


SLIKE KOJIMA VLADA RASKOŠAN KOLORIT

Stvaralačka imaginacija Jovana Bijelića je posjedovala protejsku snagu, potrebu neprestanog mijenjanja, nikada se nije zadovoljavao osvojenim, krčio je puteve dalje. I tako je, od 1930. do izbijanja Drugog svjetskog rata, Jovan Bijelić bio preokupiran bojom kao samostalnim realitetom slike. Bio je to vrhunac njegovih stvaralačkih dometa. Njegovom slikom vlada raskošan kolorizam. On, istina, nikada nije na platno istiskao boju direktno iz tube, boju je uvijek pripremao na paleti, pa ipak, njegova je boja posjedovala blistavost, bila intenzivna i sočna. Snagu jedne boje činio je vidljivim time što joj je dodavao bijele ili crne i on je taj postupak razvio u široku igru valera. U ovom periodu on uvodi u svoje slikarstvo i liniju i, kombinujući boju, valere i liniju, on je stvarao raskošnu sintaksu svoje slike. Linija je bila nužna da bi zaustavila širenje bojene površine, prerasla u konturu da bi odredila oblik ili prostor. Tim kombiniranjem ovih elemenata izgradiće i svoju sliku "Sarajevo".

Od 1935. godine on će uspostaviti novi tip pejsaža: "to su neki ubogi, zabiti, irealni predjeli napete atmosfere, puni tamnih i olovnih oblaka, sa razbačenim kućicama kosog i uzdignutog krova, crnim prozorima i pogašenim svetlima" (Lazar Trifunović). Bile su to slike koje su nastajale u beogradskom ateljeu, slike koje su se oslobađale iz njegove podsvijesti, slike dozvane iz njegovog djetinjstva, nostalgični prizivi rodnih prostora Bosne u kojoj su se sučeljavali surova (ne brutalna, kako su zapisivali njegovi komentatori), divljačka stvarnost prirode kojoj su se suprotstavljala beskrajna trpeljivost bosanskog čovjeka. Bilo je u tome moćne uzvijorenosti u kojoj su se preplitale strasti i razbuktale emocije nalazeći materijalizaciju u žestini boje. Bile su to slike u kojima se pejsaž uzdizao do simbola, forma postajala znak.

Bosna u slikarstvu Jovana Bijelića živi u svome duhovnom smislu.

Piše: Vojislav Vujanović
Deo teksta preuzet sa: Zapadni Srbi
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Novembar 21, 2015, 03:19:28 am »

*

Ekspresionizam kao degenerisana umetnost,
Jovan Bjelić
SRPSKO SLIKARSTVO XX VEKA


L. Trifunović


Boja — četrvrta decenija                  


Mladi slikari su početkom četvrte decenije počeli da se vraćaju iz Pariza, puni znanja i iskustva, taj povratak je značio završetak školovanja, eksperimenata i lutanja, i početak zrelog stvaralačkog doba. U četvrtoj deceniji umetnički život se naglo razvio, socialni položaj umetnika je izmenjen. To novo interesovanje za srpsku umetnost je proizašlo iz novog polažaja srpske buržoazije, ona je novčano ojačala pa je prirodno pred njom stajao zadatak da izgradi svoj ukus, ideologiju, estetske poglede. Duboke promene su zahvatile i teoriju kritike. Rastko Petrović je predvodio novi talas u kritici četvrte decenije. U vodećem toku srpske umetnosti nastao je poseban period između 1926.—1930. kada je slikarstvo prelazilo sa tonske na kolorističku koncepciju slike, najosetljivije mesto u ovom procesu je predstavljao odnos forme i boje. U tom periodu je boja ulazila u sliku postepeno i time oslobađala oblik plastične modelacije i stabilne konstrukcije, donela je svetliju atmosferu, punu materije slobodan i živ potez, koji se odvajao od forme i počeo da živi nezavisno. Takav preokret je dobrim delom uslovila i kriza novog realizma, u koju je on zapao posle avangardne faze, kad je put do starih majstora i klasike sigurno i surovo pokazao da budućnost slikarstva nije u prošlosti, ma koliko ona bila velika podsticajna, već u novom svetu koji tek treba izgraditi na delovima postojećeg i pre svega u samom umetniku. [...]

Jovan Bjelić — Prvi znaci promena u njegovom slikarstvu pojavili su se posle boravka u Parizu 1925. u obliku sitnih gusto slikanih valeskih prelaza, pošto u njegovu sliku boja nije ušla direktno, već zaobilaznim putem doneo ju je valer — Ženski akt, Naga žena sa crvenom kapom, Kupačica. Geometrije više nema, čak ni asocijacije na nju, mada je modelacija izvedena pomoću valerskog sistema, plastična forma je do te mere materijalizovana i natopljena pastom da je sasvimi zmenila svoj lik. Izvedena nožem i širokim četkama, nova modelacija je podvukla lepotu fakture i slikane materije. Ovaj razvoj tako jasan u grupu aktova imao je svoj uporedni tok i u drugim slikama iz ovog prelaznog perioda, mada su se u njima dešavali i drugi problemi – Kozja ćuprija, Motivi iz Topčidera, Devojka sa knjigom, Dvorište, Kamenička ulica... [...]


Boja kao samostalna realnost slike — za takvo slikarstvo su upotrebljeni različiti nazivi: fovizam, ekspresionizam, upravo zbog toga što ovom toku srpske umetnosti pripadaju umetnici različituh profila i temperamenata — Dobrović, Šumanović, Bjelić, Konjović, Zora Petrović, Job, Petrov, Vušković, Šerban, Josić, Vlajić, Huter, i Blelićevi đaci – Graovac, Vlajić, Vasić, Đorđe Popović... U suštini u našoj umetnosti, kada se upotrebe termini fovizam, ekspresionizam, nikada to ne označava pokret, već prisustvo fovističkog ili ekspresionističkog duha kod tih slikara ili kod nekih njihovih slika. Na prvo mesto je stavljena samostalnost boje, i boja je izmenila sredstva i metode u izgradnji slike. Crtež je postao gruba kontura koja se odvaja od oblika, deformiše ga i menja sa ciljem da što vernije izrazi ličnu umetnikovu viziju sveta. [...]

Jovan Bjelić — za razliku od Šumanovića, Bjelić se nalazio u centru svih dešavanja u prestonici, jedan od osnivača Oblika, on je kao ličnost u velikoj meri doprineo popularnosti moderne umetnosti u Beogradu. Na pragu četvrte decenije bio je izgrađen i zreo slikar, sa delima koja su ga unela u prve redove modernih umetnika. Od 1930. — 1941. njegovo slikarstvo je dostiglo svoj zenit, imože se podeliti u dve faze:

1. svetla i koloristički poletna faza od 1930. — 1935.

2. ekspresivna i dramatična faza od 1935. — 1941. Prelaz sa tonskog na kolorističko slikarstvo, koji se odvijao u grupi aktova i u seriji portreta i pejzaža, završen je 1930. i boja je konačno postala trajna tema Bjelićevih slika. Na samom početku četvrte decenije se nalaze slike — Mrtva priroda, Mrtva priroda sa ribom.

1. period — Često se za ovaj period upotrebljava termin čista boja, međutim Bjelić nikada nije slikao čistom bojom, bojom iz tube, pa čak ni u svom najtemperamentnijem periodu on nije na platna stavljao sirovu boju, kao što su to radili recimo Dobrović, Konjović, Job... svaki njegov potez je bio pripreman na paleti pre nego što je stavljen na platno. On je razvio još jednu osobinu svoga kolorita, kada je u snažnoj boji zadržao njenu valersku vrednost. To je bilo isticanje jedne boje dodavanjem bele i crne, a konačnost forme je postizao valerskim kontrastom i linijom na mestima gde igra valera posustane. Linija ne spaja već deli forme, definiše oblik a zbog toga što se smenjuje sa valerom ona nije mogla da preraste u konturu, kao recimo kod Šumanovića, Konjovića... Njegove slike su usled takvog načina slikanja nešto tamnije game u odnosu na recimo slike Šumanovića i Konjovića. Najpoznatije slike iz tog perioda su Devojka u crvenom, Portret Edena Gajića, Mrtva priroda s papagajem, Kuće u pristaništu, Dubrovnik i Sarajevo. Sa slikama iz 1932. on je bio najbliži fovizmu, ali ne karakterom svoje boje, nego odnosom prema motivu. Vrhunska dostignuća ovog ciklusa su dveslike — Devojčica u kolicima
i U kafani
, on se ovde ne usteže da razvije ekspresionističku formu koju je slikao čistim slikarskim sredstvima.

2. period — postavio je novi tip pejzaža karakterističnog za celu ovu fazu. To su ubogi, zabiti, irealni predeli napete atmosfere, puni tamnih i olovnih oblaka, sa razbacanim kućicama. Slikani su u Beogradu u ateljeu po sećanju. Odstupanje od prirodnih oblika dovelo je do još zvučnije palete, cela ova faza ima izrazito ekspresionističko obeležje. Čovek sa žutim šalom, ali je ipak ekspresionizam najbolje izrazio u predelima koje je slikao u Beogradu u ateljeu i to je upravo nagoveštavalo umetnost koja dolazi, kada će stari majstor slikati dela koja se nalaze na granici apstrakcije. [...] sr.scribd.com
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #3 poslato: Novembar 21, 2015, 03:45:42 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Iz parka u Bihaću I (Park u Bihaću), 1918.
Narodni muzej u Beogradu

* * *

"... Živeo je boemski, ali je intenzivno radio i imao mnogo porudžbina. ... Često je odlazio u Bosnu na slikanje pejzaža a od 1923. godine nastala je serija ženskih aktova i portreta. Bio je član umetničkih udruženja Šestorica, Oblik i Grupe slobodnih. Vodio je i privatnu slikarsku školu, kroz koju su prošli mnogi poznati umetnici, kao što su Peđa Milosavljević, Aleksa Čelebonović, Pavle Vasić, Nikola Graovac i drugi. Za to vreme nije napuštao sopstvreno stvaralaštvo, tako da je za sobom ostavio preko hiljadu dela, pretežno ulja, ali i radova u drugim tehnikama kao što su tempera, akvarel, olovka, ugljen, tuš. Ne treba zaboraviti ni devetnaest ilustracija za knjige i devedeset četiri pozorišne scenografije. Njegova dela čuvaju se u mnogim muzejima u Srbiji i privatnim kolekcijama. Dobitnik je većeg broja značajnih nagrada i priznanja (počasna diploma na Svetskoj izložbi u Parizu 1937, Orden zasluga za narod I reda 1956, Sedmojulska nagrada Srbije za životno delo 1960. i dr.)..." [Matica srpska — facebook]
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #4 poslato: Novembar 21, 2015, 03:58:16 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE





Apstraktni predeo, 1920.
Muzej savremene umetnosti, Beograd
Izvor: facebook






Borba dana i noći, 1921.
Muzej savremene umetnosti, Beograd
Izvor: facebook
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #5 poslato: Novembar 21, 2015, 04:29:24 am »

*




Portret Branka Be Poljanskog, crtez ugljenom, 1921—1922.
Narodni Muzej, Beograd




Jovan BIJELIĆ

[...] Nakon uticaja impresionizma i sezanizma, u svom slikarstvu se jedno kratko vreme posvećuje apstraktnom ekspresionizmu dematerijalizovanog predmetnog sveta. — U tom duhu rađena je njegova slika Borba dana i noći, reprodukovana u Zenitu br. 10, koja se nalazila u Micićevoj kolekciji sve do njegove smrti 1971 (sada u Muzeju savremene umetnosti u Beogradu); istom stilskom krugu pripadaju i slike Apstraktni predeo i Planinski predeo. To je jedno od najradikalnijih i najsmelijih slikarskih ostvarenja 20. veka u našoj umetnosti — po ekspresionističko-futurističkim svojstvima, elementima apstrakcije i kosmogonije u duhu Vasilija Kandinskog. Do promene nove umetničke atmosfere u njegovom slikarstvu moglo je da dođe tokom 1921. godine kada se, boraveći tri meseca u Berlinu i Drezdenu, upoznao sa radovima nemačkih ekspresionista — članova grupa Most i Plavi jahač — Franca Marka, Vilija Jekela, Maksa Pehštajna, Vasilija Kandinskog, Hajnriha Kampendonka i dr. Zenit piše da je Bijelić "jedini naš ekspresionista, koji je osetio boju kao muziku (sindrom Kandinskog); on je najbliži našoj melanholičnoj duši i pesmi; sl. br. 9 (reč je o reprodukovanoj kompoziciji Borba dana i noći, prim. priređ.) je boja u prostoru, najjači dokument ove izložbe koju je 'kulturni' Zagreb izvoleo prezreti i prećutati". Kasnije u Zenitu čitamo da Bijelić, "jedan od najozbiljnijih naših slikara i radenika", ne može u Beogradu da dobije salu za svoju veliku kolektivnu izložbu. Da su neposredni kontakti sa zenitistima postojali potvrđuje Bijelićev crtež olovkom sa prikazom Portreta Branka Ve Poljanskog iz 1921—1922. godine, sačuvan u Micićevoj kolekciji; rađen je u duhu geometrijske stilizacije postkubističkog tipa, naglašenih karakternih i fizionomskih crta portretisane ličnosti. Uz Petrovljeve portrete Poljanskog i Micića, takođe iz Zenitove kolekcije, ovaj Bijelićev rad predstavlja redak primer eksperimentalne obrade i stilizacije ljudskog lika u srpskoj umetnosti toga doba. Bijelić je nakon ove, gotovo apstraktne faze, radio dramatične, u izvesnoj meri magične kompozicije geometrizovane strukture, ali je i to uskoro napustio i intenzivno se posvetio kolorističkom slikarstvu konvencionalnih tema (bosanski predeli, aktovi, portreti, enterijeri, mrtve prirode). U poslednjoj fazi svoga stvaralaštva, tokom pedesetih i šezdesetih godina, Bijelić radi apstraktne improvizacije sa dalekim reminiscencijama na ranije uznemirene predele i uzvitlana neba. I. S.

Vidosava Golubović i Irina Subotić, ZENIT 1921—1926, u "Biografije saradnika Zenita", SKD Prosvjeta, Zagreb Beograd, 2008
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #6 poslato: Novembar 21, 2015, 05:45:20 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Ljubavnici u predelu (kompozicija portreta), 1921.
ulje na olatnu, 160,5 x 110,5 cm
Narodni muzej u Beogradu






Portret Branimira Ćosića, 1927.
Narodni muzej u Beogradu







Dubravka, 1928.
ulje na platnu, 129 x 90 cm
Narodni muzej u Beogradu

Dubravka (1918—1944), ćerka slikareva, streljana je u Banjičkom logoru.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #7 poslato: Novembar 23, 2015, 07:41:58 pm »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Ženski akt, 1929.
Ulje na platnu ; 73,5 x 101 cm
Inv. br. 1718.


• JOVAN BIJELIĆ — ŽENSKI AKT

U bogatom i obimnom delu Jovana Bijelića, koje je nastajalo kroz više decenija intenzivnog slikarskog rada, bilo je više stilskih promena. Dve su najuočljivije: tonsko slikanje i novi realizam u trećoj deceniji XX veka, i kolorizam i nove tendencije u četvrtoj. Na smeni ove dve decenije, u vreme napuštanja prvog i usvajanja drugog stilskog opredeljenja, nastala je slika Ženski akt. Slikar je na ovom platnu srećno spojio svoje dve omiljene teme, figuru i predeo, dajući ipak prednost figuri, ovoga puta aktu. Model je odabran tako da pruži umetniku mogućnost da do savršenstva dovede svoje znanje modelovanja, svoj postupak opisivanja čvrstih jedrih formi, i da pokaže svoju naklonost prema slikanju predela kojim ne samo okružuje figuru već je i ističe u prednji plan i određuje.
U istoriji našeg slikarstva XX veka Bijelić je jedan od najraspevanijih kolorista. Ženski akt već nagoveštava koloristu. Dva osnovna plana slike, figuru i predeo koji je njena pozadina, odvaja sukobom svetlosti i senke. S pravim slikarskim osećanjem postiže u kompoziciji harmoniju forme i boje, pokreta i tona. U kasnijim svojim fazama Bijelić je napustio neke od ovih vrlina u ime drugih, koje takođe doprinose njegovom ugledu jednog od najvećih umetnika.


Tekst i slika:
Muzeji sveta NARODNI MUZEJ
Urednik: Branka Tasić
Izdanje: IRO "Vuk Karadžić", Beograd
Štampa i povez Mladinska knjiga Ljubljana, 1983.
Autor teksta: Nikola Kusovac
 
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #8 poslato: Novembar 26, 2015, 03:35:13 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Kupačica, 1929.
ulje na platnu, 135,5 x 105,7 cm
potpisano dole levo: Бијелић
Spomen-zbirka Pavla Beljanskog, Novi Sad






Devojka sa knjigom, 1929.
ulje na platnu 109 x 69,7
potpisano gore levo: Бијелић
Spomen-zbirka Pavla Beljanskog, Novi Sad






Portret žene u crvenom, 1932.
ulje na platnu, 95,5 x 65 cm
l. sred.: Бијелић
inv. 447
Otkupljeno od autora 1933.
Narodni muzej u Beogradu
Izvor: Katalog Ljubica Miljković : Jovan Bijelić
Izdavači: Narodni muzej u Beogradu i Narodni muzej u Zrenjaninu, Beograd / Zrenjanin, 2013.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #9 poslato: Decembar 05, 2015, 03:07:44 pm »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE





Mrtva priroda sa papagajem, 1932.
ulje na platnu, 69,5 x 58,5 cm
g. l.: Бијелић
Ustupilo Ministarstvo prosvete, 1934.
Narodni muzej u Beogradu
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #10 poslato: Decembar 13, 2015, 04:41:47 pm »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Pejzaž sa mostom, 1931—1932
Galerija Matice srpske
Izvor: facebook






Primorski predeo, 1932.
ulje na platnu, 65 x 80 cm
Narodni muzej, Beograd






Predeo, 1932.
ulje na platnu, 58,8 x 69,1
Poklonila kraljica Marija Karađorđević, 1932. ili 1933.
Narodni muzej, Beograd


"Delo Pejzaž sa mostom (1932) Jovana Bijelića trajno je izloženo u stalnoj postavci srpske umetnosti XX veka Galerije Matice srpske."
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #11 poslato: Decembar 14, 2015, 01:27:18 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE




Devojčica u kolicima, 1933.
ulje na platnu, 76 x 67,5 cm
MSU Beograd






U kafani I (Žena sa bokalom), 1933.
ulje na platnu, 109,5 x 70 cm
d. des.: Bijelić
na sl. r. naknadni zapis o delu
Bez podataka o nabavci, nabavljeno i inventarisano, 1951.
Izvor: Katalog Ljubica Miljković : Jovan Bijelić
Izdavači: Narodni muzej u Beogradu i Narodni muzej u Zrenjaninu, Beograd / Zrenjanin, 2013.






U baru (Žena u crvenoj haljini), 1933.
ulje na platnu, 93 x 78,5 cm
g. des.: Bijelić
Bez podataka o nabavci, najverovatnije otkupljeno od autora, između 1933. i 1936.
Izvor: Katalog Ljubica Miljković : Jovan Bijelić
Izdavači: Narodni muzej u Beogradu i Narodni muzej u Zrenjaninu, Beograd / Zrenjanin, 2013.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #12 poslato: Decembar 14, 2015, 01:34:59 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE



Devojčica u kolicima, 1933.
ulje na platnu, 76 x 67,5 cm
MSU Beograd






Bosanski pejzaž, 1934.
Galerija Matice srpske
Izvor: korzoportal.com
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #13 poslato: Decembar 24, 2015, 12:37:32 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Autoportret (sa čašom), 1933—1935,
ulje na platnu, 60 x 49 cm
Narodni muzej u Beogradu


"Inspiraciju za izradu portreta našao je u slikama veselih fratarskih gozbi i vinskih terevenki nemačkog slikara Eduarda Gricnera. Crvenilo tečnosti u čaši otvara mu mogućnost slikarskog razigravanja bojom dok nam istovremeno podvlači da je u čaši 'rujno' vino..."
[iz kataloga izložbe]
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #14 poslato: Decembar 24, 2015, 03:29:47 am »

*

JOVAN BIJELIĆ — SLIKE






Bosanski pejzaž (predeo), oko 1940.
ulje na kartonu, 17,8 x 27,4 cm
d. l.: Бијелић
Otkupljeno, 1963.
Narodni muzej u Beogradu






Predeo sa kućama i plastovima, oko_1941
ulje na šperploči, 52,3 x 59,8 cm
d. des.: Бијелић
poklon Centra za modu, 1987.
Izvor: Katalog Ljubica Miljković : Jovan Bijelić
Izdavači: Narodni muzej u Beogradu i Narodni muzej u Zrenjaninu, Beograd / Zrenjanin, 2013.


*  *  *

"Upoređen sa drugim članovima avangarde, Bijelić izgleda najbogatija, najživotnija umetnička ličnost. Šumanovič je bio metodičan, uporan koliko i talentovan; Dobrović — samouveren, energičan, impulsivan. Bijelić je međutim nonšalantniji — boem i slikar. I pored boemije u čijoj je izmaglici proveo čitave decenije; i pored nesređenog života, alkohola, udaraca sudbine (jedina ćerka streljana mu je u drugom svetskom ratu, za vreme okupacije); i pored toga što je slikao, za razliku od Šumanoviča, Dobrovića i Konjoviča, ne samo da bi zadovoljio ono crno dno u sebi već i da bi živeo — ostavio je veliko, iako umnogome neujednačeno delo. Svoj talenat nije čuvao kao dragocenost i mudro koristio, već ga je i bezobzirno rasipao, stvarajući u najtežim uslovima, za svaku priliku."
[Miodrag B. Protić, Srpsko slikarstvo XX veka]


* * *

Jovan Bijelić: Moje gledanje na zanatsko, moje posmatranje modela, moje ocenjivanje prirode, sve je to možda ostalo u suštini istovetno, ali je došla jedna živa, blešteća boja, jedna svetla i snažna koloristička istina, koju smatram zaista pravom. Ja sam ranije bio, izuzevši intermeca, daleko statičniji, danas sam daleko dinamičniji, i smatram da sam baš tu na pravom putu. [iz kataloga izložbe, 81—82]

Probao sam sve. Povodio sam se za svim što je bilo moda. Bio sam futurista i kubista, ekspresionista, konstruktivista, apstrahista. Hteo sam da vidim sve, da oprobam sve, da sve propustim kroz sebe, kroz svoju paletu. Nisam pogrešio. Shvatio sam: sve je to izvan mene, moram drugim putem doći do sebe pravog... A posle svih tih godina škola, svih susreta i svih profesora, otišao sam opet u Bosnu. Sve je najednom isčezlo. Sve što sam u dugim godinama učenja i traženja bio sakupio u sebi, u glavi i po džepovima, ostala je samo moja Bosna i njen pejzaš u njoj. [iz kataloga izložbe, 80—81] / gallery Izložba "Beograd Jovana Bijelića" autorke Simone Čupić, Galerija SANU. / Art gallery
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #15 poslato: Januar 06, 2016, 02:24:28 am »

*
JOVAN BIJELIĆ (1884—1963), SLIKAR I AKADEMIK, PEDESET GODINA KASNIJE


SVE BOJE SLATKIH GORČINA

Prešao je dugačak put i mnoge mostove. Slikao je realistički, još više intimistički, u duhu međuratnog modernizma, ali i krajnje ekspresionistički. Srodnici su mu Kisling i Modiljani, Paskin i Vlamenk. Najviše je cenio Tintoreta i Delakroa. Život ga nije štedeo, ali je sve teške udarce izdržao hrabro, u slobodi koju je sam sebi dao. Iskusio je suviše patnje da bi se tek poigravao estetizmom i bio dendi. Neki su ga potcenjivali, a on je video znatno ispred svog vremena


BEOGRADSKI POVRATAK U REALIZAM

Godine 1919. došao je u Beograd, ali sredina nije prihvatila njegove eksperimente, objavljene u časopisu Zenit Ljubomira Micića. Lošeg imovnog stanja, Bijelić je počeo da radi kao scenograf. Kako je kasnije naglašavao, Beograd ga je vratio realizmu, kroz porudžbine portreta. Duh apstrakcije a možda i enformela prožima neka njegova pozna dela. Oluja nad Marinkovom barom iz 1955. godine, iz ciklusa Oluje, čini ga, kao i između dva svetska rata, slikarom u žiži najnovijih umetničkih dešavanja, ne samo na jugoslovenskom nivou. Zanimali su ga likovna materija, sočnost, slojevitost i bogatstvo, kolorit kao apsolutni domen slikarstva. Isuviše dobro je znao koliko je kvalitetnije staro slikarstvo u odnosu na novo, jer je pre svega bio slikar. Najviše je cenio Tintoreta i Delakroa. Skromno je isticao da u njegovom opusu vredi samo dvadesetak slika. Rezimirajući svoje stvaralaštvo, izdvojio je samo tri — Kupačicu, Devojku s knjigom i Pejzaž sa zlatnim nebom.

Iskusio je isuviše patnje i siromaštva da bi bio esteta i dendi. Živeo je u Beogradu u memljivim stanovima koje čine soba i kujna, za vreme rata i na Karaburmi. Tu su mu, pričao je Lazar Trifunović, mirijevski seljaci prodavali opasnu rakiju "daskovaču" (napravljenu od špiritusa). U bombardovanju Beograda srušen mu je atelje, uništena lična arhiva, slike i skice. Ćerka Dubravka streljana je u banjičkom logoru, ni sin Severin, glumac, nije dugo živeo. Pred kraj života je ovaj slikar tri godine bio slep (vraćen mu je vid samo na jedno oko).

Bijelić je bio boem, možda su zato su njegovi pejzaži i portreti natopljeni sa toliko osećanja, težine, splina, pa i misticizma. Nije hajao za građanske norme, živeo je u kafanama, malim ateljeima, sa budućom drugom ženom još dok je bio u braku sa prvom. Vodeći antigrađanski život, mimo luksuza i bogatstva, uživajući u slobodi koju je sam sebi dao, paradoksalno, bio je i najveći portretista beogradske građanske klase, premda je mislio da su mu to lošija ostvarenja. Naslikao je više portreta nego Petar Dobrović i Branko Popović zajedno, a od njih je tada bilo popularno poručiti takvu sliku. Angažovali su ga bogati ljudi iz visokih slojeva građanskog društva, glumci, književnici, advokati, trgovci, industrijalci i Karađorđevići.

Ne bi trebalo zanemariti ni Bijelićevu profesorsku aktivnost. Predavao je tokom rata u školi Mladena Josića, jedinoj te vrste u Srbiji, a još 1926. godine kod njega su učili Pavle Vasić, Đorđe Popović, Peđa Milosavljević, Danica Antić, Miomir Denić, Aleksa Čelebonović, Jurica Ribar i Nikola Graovac, njemu najbliži učenik, sa kojim je i izlagao. Danas postoje i trećerazredni sledbenici te škole, koji žive od imitacija Nikole Graovca.


NEISCRPNI SVETOVI SLIKE

Simona Čupić, profesorka sa Katedre za modernu umetnost beogradskog Filozofskog fakulteta, uspela je da ostvari novo tumačenje života i dela Jovana Bijelića, drugačije od prethodnih istraživača Smaila Tihića, Lazara Trifunovića i Miodraga B. Protića. Imajući u vidu i najistaknutije predstavnike istorije umetnosti epohe ranog modernizma T. Dž. Klarka i Grizeldu Polok, njen rad u katalogu izložbe ima odlike socijalne istorije umetnosti, postavljanja stvaralaštva u društveno-istorijski okvir.

Bijelićev opus je, međutim, toliko raznovrsan da daje povod i za sasvim drugačija viđenja. Kompoziciono je čvrsto rešena skoro svaka slika, uz svu prividnu slobodu, a koloristički je ispred mnogih ostvarenja i u našem novijem slikarstvu. Neophodno je zato analizirati ulogu boje u opusu ovog slikara, baviti se čisto likovnim elementima, značenjem pojedinih slika, jer je na nivou likovnosti njegov značaj najdalekosežniji. Njegovi današnji naslednici Moma Antonović i Radislav Trkulja pokazuju koliko je neiscrpan svet slike.

Interesantno je da nijedan poznavalac života i dela Jovana Bijelića nije obratio pažnju na njegov intervju dat dvonedeljniku Sad i nekad 1936. godine. Bijelić je usamljeno još tada tvrdio da je srpska umetnost u dubokoj krizi, što ga otkriva i kao svesnog umetnika. Smatrali su ga neobrazovanim boemom a sagledao je i pojave znatno ispred svog vremena.


* * *

Hronika u portretima
Bijelićeva beogradska likovna hronika ima izvanredne umetničke vrednosti. Poznati istoričar umetnosti dr Miodrag Kolarić neke od najlepših rečenica o istoriji srpske umetnosti posvetio je "Portretu žene u crvenom" iz 1932. Dragoceni su i portreti poznatih ličnosti — Milana Dedinca, Branimira Ćosića, Nevenke Urbanove i Ljubinke Bobić.

Piše: Dejan Đorić
Deo teksta preuzet sa: Nacionalna revija Srbija
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #16 poslato: Januar 15, 2016, 12:46:16 am »

*

BOEM I SLIKAR
Jedan od retkih slikara koji su svoj umetnički opus učinili bogatim u najrazličitijim likovnim pravcima

Posle petnaest godina, poštovaoci dela Jovana Bijelića (1884—1964) ponovo su u prilici da vide Damu u crvenom, Čoveka sa žutim šalom, Bosanski pejzaž, Mrtvu prirodu s ribom, izvanredna ostvarenja srpskog modernog slikarstva, koja se danas čuvaju uglavnom u privatnim kolekcijama.

Jovan Bijelić je jedan od utemeljivača moderne u srpskoj sredini i istovremeno jedan od retkih slikara koji su svoj umetnički opus učinili tako bogatim, raznovrsnim i snažnim u najrazličitijim likovnim pravcima.

Rezimirao je čitavo jedno doba prešavši konceptualni raspon od impresionizma i sezanizma, preko postkubizma i tradicionalnog realizma, do ekspresionističke, prvo figurativne, a potom, gotovo apstraktne faze.

Vremenom je izrastao u centralnu figuru naše moderne umetnosti, a njegovo obimno umetničko delo, koje čini tri hiljade slika, među kojima bar pedesetak pravih remek-dela, Miodrag B. Protić (pisac njegove monografije) definiše kao "slikarstvo metafizičkog nemira, osnovnih egzistencijalnih vrednosti, svetlo i tamno, potpuno". Istovremeno, njegova umetnost je u skladu sa njegovom ljudskom ličnošću.

Potekao iz bosanskog sela Kolunići, Jovan Bijelić je rano otišao u Krakov, potom u Pariz na školovanje. Životni i radni vek proveo je u Beogradu, gde je, životan, duhovit i radoznao, kakav je bio, lako osvojio simpatije umetničkih krugova i Skadarlije, gde je bio stalni gost. Bijelić je bio slikar i boem.

Optimizam i vedrina koju je isijavao delom, koliko i ličnim stavom, učinili su da brzo skrene pažnju na sebe, a potom je i zadrži, čestim promenama, istraživanjem i eksperimentom, koji su postali trajne vrednosti njegovog umetničkog dela.

G. Jovanović | 07.06.2000. Glas javnosti
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: