Arsenije Arsa Teodorović (1767—1826)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
LIKOVNA UMETNOST « SLIKARSTVO « Srpski slikari XIV—XIX veka « Arsenije Arsa Teodorović (1767—1826)
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Arsenije Arsa Teodorović (1767—1826)  (Pročitano 15481 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« poslato: Septembar 09, 2011, 01:17:25 am »

*

ARSENIJE TEODOROVIĆ
(Perlez, 1767 — Novi Sad, 13.02.1826)


Počeo je kao pomoćni učitelj, zatim učenik nekolicine domaćih slikara-zanatlija u Banatu i Sremu, Teodorović odlazi u Beč i 1788. upisuje Akademiju. U Beču se upoznaje sa Dositejem Obradovićem i drugim mladim "jozefinistima", i od tada počinje da aktivno sarađuje na kulturnom preporeodu austrijskih Srba. Završivši Akademiju 1796., prelazi u Novi Sad, a onda se posle nekoliko meseci nastanjuje u Temišvaru. Godine 1803. vraća se u Novi Sad i tu ostaje do smrti.


DELA

Teodorovićev portret Dositeja iz 1794. je prvi građanski portret u srpskom slikarstvu. Tim portretom Teodorović najavljuje da pripada avangardnom, klasicističkom stilskom shvatanju. Posle slede portreti Avrama Mrazovića, Gavrila Bozitovca, fedmaršala Duke, prote Kojića i episkopa Kirila Živkovića. "Naslikao je i nekoliko izvanrednih ženskih portreta. Na ovim delima manje je insistirao na materiji, dekorativnim elementima i kolorističkim efektima, a više na na tečnom crtežu, strogom modelovanju i psihološkom nijansiranju" (enc. Jugoslavije JLZ 1971 g.) Tim svojim načinom slikanja obezbedio je sebi vodeće mesto u klasicističkoj školi. Svoje klasicističke sklonosti ispoljio je još više i još jasnije na svojim ikonama, alegorijskim i istorijskim kompozicijama.

Najviše vremena i napora uložio je Teodorović u slikanje ikona. Koliko je danas poznato izradio je oko 26 ikonostasa (Futog 1798, Pakrac, 18000, Vršac, 1808—09, Veliki Sent Mikloš, 1809, Budim 1810, Novi Sad 1811, Belenjiš 1812, Karlovac 1813, Zemun, 1815, Sremska Mitrovica, 1815—16, Veliki Bečkerek, 1817, Bavanište, 1818 i dr.). Na tim ikonostasima, rađenim na osnovu gravira velikih renesansnih i baroknih majstora, ispoljio je karakteristične osobine svog flasicističkog vaspitanja: jednostavn crtež, preglednu kompoziciju, uzdržanu paletu, idilično osvetljenje. Pozadine svojih biblijskih scena pretrpavao je ostacima antičkih stafaža, ostacima grčkih hramova, akveduktima, mediteranskim pejzažima. Na tim ikonama bio je prozračniji nego na portretima i i istorijskim kopozicijama, verovatno iz nasleđa njegovih prethodnika, baroknih i rokoko majstora T. D. Kračuna i Teodora Ilića Češljara.

Godine 1821. slika svoju istorijsku kompoziciju Stevan Štiljanović deli hranu sirotinji. Uprkos ambicijama uloženim u nju, nije uspeo da svom ugledu doda renome istorijskog slikara.

Kao pretstanik klasicizma i kao nadaren umetnik, stvorio je čitavu školu. Kroz njegove radionice u Temišvaru i Novom Sadu prošli su mnogi učenici, među kojima su najpoznatiji Konstantin Danil i Nikola Aleksić. Svoj uticaj na mlađe umetnike proširio je još više preko "Ctračke škole" u Sremskim Karlovcima, kojom je rukovodio nekoliko godina.

Literatura
St. Todorović, O srpskom slikaru Arsi Teodoroviću, Naše doba 1882 — 14
V. Stajić Novosadske biografije V Novi sad 1940 (153—156)
M. Kolarić, Klasicizam kod Srba, Beograd 1965 (93—98)
Tekst dr Midraga Kolarića za Enciklopediju Jugoslavije JLZ Zagreb 1972


sr.wikipedia
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Septembar 09, 2011, 01:17:33 am »

*

ARSENIJE TEODOROVIĆ


Arsa Teodorović. — ... Studirao je na Slikarskoj akademiji u Beču. Jedno vreme učio je kod njega Konstantin Danil, a kasnije i Nikola Aleksić. Radio je portrete, kompozicije i pojedinačne ikone. Od 26 ikonostasa koje je izradio među najpoznatije spadaju oni u Pakracu, Budimu, Zrenjaninu, u Uspenskoj crkvi u Vršcu, Bogorodičinoj crkvi u Zemunu i u Sabornoj crkvi u Sremskoj Mitrovici.

Neoklasicizam, kao stil epohe zasnovan na idejama prosvećenosti, neće presudno dovesti u pitanje vladajuća kasnobarokna shvatanja ni u prvim decenijama narednog veka, kada se kao vodeći predstavnik novih ideja ističe ARSENIJE TEODOROVIĆ. Na njegovim ranim radovima vidi se uticaj baroknog eklektičnog manira Teodora Ilića. Već na ikonostasu u Melencima, Teodorović se ponovo vraća kasnobaroknom eklekticizmu. Tek u kasnijim radovima, u zemunskoj Bogorodičinoj crkvi i budimskoj Sabornoj crkvi, Teodorović je jasnije iskazao svoja neoklasicistička opredeljenja. Ona se prevashodno očituju na morfološkom planu, u redukciji palete i naglašavanju crteža. Kompoziciona rešenja njegove religiozne slike ne pokazuju racionalističke tendencije neoklasicizma. Teodorovićeve religiozne slike nisu pročišćene u skladu sa doktrinama neoklasicističkog istorijskog slikarstva, koje umesto barokne ubeđivačke retoričnosti stavljaju u prvi plan istinu, zasnovanu na arheološkoj rekonstrukciji. One su još uvek formulisane na osnovama baroknog simbolično-alegorijskog sklopa i često su slikane prema ranijim grafičkim uzorima koji su se koristili u srpskom slikarstvu druge polovine prethodnog veka. Teodorovićevo crkveno slikarstvo predstavlja u suštini neoklasicističko tumačenje baroknog klasicizma, propuštenog kroz srednjeevropsku prizmu kasnobaroknog eklekticizma. On na zidnim slikama novosadskog hrama Sv Tri jerarha sledi ona srednjeevropska shvatanja zasnovana na eklektičkom sažimanju Maulberčovog kasnobaroknog iluzionizma i Fišerovog neoklasicističkog tumačenja arhitektonske pozadine. 49

Teodorovićeva koncepcija prostora je još uvek kasnobarokna, a oblak je jedan od bitnih formalnosimboličnih elemenata koji ga definiše. Odnos među akterima Teodorovićevih kompozicija zasnovan je na naglašenoj gestikulaciji barokne rečitosti. Oni se kreću na baroknoj pozornici u kojoj značajan deo zauzima nebo. Tek u kasnim radovima, kao na ikonostasu budimske crkve Silaska Sv Duha, uočljiva je težnja da se religiozna kompozicija uobliči prema neoklasicističkim shvatanjima biblijske arheologije. Na kompoziciji Hristov ulazak u Jerusalim u drugom planu pojavljuju se piramide i drugi arhitektonski elementi naslikani sa ciljem da što vernije geografski i vremenski odrede događaj. Razvoj srpskog baroknog slikarstva u početnoj i završnoj fazi pokazuje izvesne sličnosti, koje se prevashodno ogledaju u nepodudarnosti sa ostalim formama duhovnog stvaranja. Srpsko barokno slikarstvo se pojavljuje skoro pola veka nakon 1690. godine i prihvatanja baroknog kulturnog modela, kada su skoro sve ostale forme duhovnog života i stvaranja bile sasvim barokizovane. Jednom prihvaćeno, barokno slikarstvo će ostati dominantna forma likovnog stvaranja i nakon Temišvarskog Sabora, kada se barokni kulturni model postepeno napušta, a ostale forme duhovnog života i stvaranja uobličavaju prema normama neoklasicističkog ideala. Razlozi za ovakvo zakašnjenje počivali su na trajnoj retrospektivnosti srpskog baroknog slikarstva, koje je još uvek bilo okrenuto crkvenim narudžbinama. Dokaz za to je i razvoj portreta, jedinog profanog slikarskog žanra u XVIII veku, koji je imao drugačije puteve razvitka.

Barokni portret se pojavljuje već na početku epohe i jedan je od elemenata koji pokazuju prihvatanje baroknog kulturnog modela. Barokna koncepcija portreta ustupa pred neoklasicističkim formama na izmaku barokne epohe, pokazujući potpunu podudarnost između baroka kao kulturno-istorijskog pojma i stila epohe. Eklekticizam bečke likovne Akademije obeležio je razvoj slikarstva na prelazu iz XVIII u XIX vek. Njegova konzervativnost je očigledna posebno u crkvenim narudžbinama gde se tradicija, autoritetom poslednjih kasnobaroknih majstora, dosledno suprotstavlja prihvatanju novih shvatanja. Prodor neoklasicizma u srpsko crkveno slikarstvo moguće je sagledati samo uslovno, u okvirima opštih eklektičnih previranja evropske umetnosti koja u poslednjim decenijama XVIII i u prvim decenijama narednog veka pokazuje mnogo kontradiktornosti i naglašenije odsustvo stilskog jedinstva. Žilavo istrajavanje kasnobaroknog slikarstva predstavljalo je stvaralačku nemoć sredine da zahteve naručilaca, pre svega crkve, prilagodi i usaglasi sa novim shvatanjima koja su nametale teorije neoklasicizma. Nema sumnje da je značajnu ulogu u dugotrajnom negovanju kasnobaroknog slikarstva imao i vladajući javni ukus građana. Sa istorijske scene će eklektični kasnobarokni stil potisnuti tek romantičarsko slikarstvo nazarena, koje okretanjem ka uzorima kvatroćenta i religioznoj umetnosti kasnog srednjeg veka odbacuje baroknu piktoralnu poetiku.

Autor teksta nepoznat
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Septembar 09, 2011, 01:17:40 am »

*

ARSENIJE ARSA TEODOROVIĆ — SLIKE






Bogić Vučković, pl. Stratimirović, 1812
ulje na platnu 84,1 x 66
Galerija matice srpske
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #3 poslato: Maj 19, 2012, 02:58:03 am »

*

ARSENIJE ARSA TEODOROVIĆ — SLIKE





Sofija Hadžić rođ. Petrović, majka Jovana Hadžića, 1810—20
ulje na platnu 68,5 x 55
Galerija matice srpske
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #4 poslato: Septembar 22, 2015, 10:31:49 pm »

**

ARSENIJE TEODOROVIĆ — DOSITEJ OBRADOVIĆ




ARSENIJE TEODOROVIĆ
Perlez, 1767 — Novi Sad, 1826.
Dositej Obradović (1818)
Ulje na platnu; 98 x 58 cm.
...
Inv. br. 1794.



Može se među tridesetak Teodorovićevih portreta, koliko ih je sačuvano, naći po likovnim vrednostima i bolji od ovog što predstavlja Dositeja Obradovića, ali značajnijeg sigurno nema. Jer, kada se zna da je to delo nastalo kao plod uzajamnog poštovanja, razumevanja i prijateljstva između znamenitog prosvetitelja i jednog od prvih srpskih akademski obrazovanih slikara, tada ono samo po sebi dobija osobito i, u punoj meri, simbolično značenje. Ako se, još, k tome prihvati kao tačna pretpostavka da je ovaj portret verna kopija onog naslikanog u Beču 1791. godine, onda se u celini može razumeti zašto ovo delo zauzima posebno mesto u istoriji srpske umetnosti. Naime, pokazalo se da Teodorović ovim ranim radom nije odškrinuo nego je širom otvorio vrata novim umetničkim shvatanjima; da je pre ostalih srpskih slikara prihvatio one ideje koje su potekle iz Vinkelmanovog, klasicističkog, učenja o postojanju "večno lepog", određenog uzorima iz klasične grčke i helenističke umetnosti. U tome, nema sumnje, značajnu ulogu morao je da odigra i sam Dositej, ubeđeni racionalista i klasicista. Stoga se stiče utisak da je Milan Kašanin imao na umu upravo Teodorovićev portret Dositeja kada je napisao: "Možda nijedan srpski slikar nije tako jasan u zamisli i siguran u izvođenju, s takvim osećanjem monumentalnosti, stila i geometrijske lepote, kao Teodorović, — on je možda prvi naš slikar koji ne samo slika, već i misli. U njega nema ničeg ni lakog ni sladunjavog. On voli kompozicije velikog formata, uravnotežene mase, snažne figure, prostrane pejzaže, odmerene, dostojanstvene pokrete, prostudiran, fini crtež i čistu boju."


Tekst i slika:
Muzeji sveta NARODNI MUZEJ
Urednik: Branka Tasić
Izdanje: IRO "Vuk Karadžić", Beograd
Štampa i povez Mladinska knjiga Ljubljana, 1983.
Autor teksta: Nikola Kusovac
 
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: