Konstantin Grigorović Daniel (oko 1802—1873)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
LIKOVNA UMETNOST « SLIKARSTVO « Srpski slikari XIV—XIX veka « Konstantin Grigorović Daniel (oko 1802—1873)
Stranice: [1]   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Konstantin Grigorović Daniel (oko 1802—1873)  (Pročitano 16907 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« poslato: Jun 16, 2011, 11:15:46 pm »

**





KONSTANTIN GRIGOROVIĆ - DANIJEL

Daroviti i nekada veoma na glasu srpski slikar Konstantin Grigorović, i onda i sada poznat kao "slikar Danijel" — rođen je oko 1793. godine u Lugošu, u Banatu.
 
Spremivši se za živopisca, Danijel je, naročito u potonje doba, stalno živeo u Velikom Bečkereku, gde je bio razvio svoju umetničku radnju i imao školu za izučavanje slikarstva. Tu su školu pohodili mnogi sinovi našega naroda, i ime će Danijelovo biti svetlim slovima zapisano, već i samo zbog toga, u istoriji srpskoga slikarstva i duhovne srpske kulture uopšte. Sam je Danijel najviše, od svih učenika svojih, cenio prerano umrloga Marka Zavišića, za koga je, svestan svoje vlastite vrednosti, govorio: "Ne marim što ću umreti, kad me ima ko zameniti. On će u svemu biti drugi Danijel". Na žalost — mladi je učenik legao u grob osamnaest godina pre svoga starog učitelja...
 
U Danijela se učio živopisu i đenijalni pesnik Đura Jakšić. O tome kazuje drug Jakšićev Novak Radonjić: "Ja nisam Danijela lično poznavao, ali mi je Đura pripovedao, da je kod njega učio i da mu je Danijel zbog njegova dara veliku budućnost proricao; a i osem toga videlo mu se već po radnji, da je Danijelovo mešanje boja — koje se u ljubičasto prelivalo — i celu njegovu maniru prisvojio, premda u crtanju jošte nije svoga majstora bio dostigao. Danijel je bio veliki veštak u zakonima optike, te tako je i Đura od njega sve regule prelamanja, osenjavanja i spajanja boja shvatio i u tome pogledu gotov u Beč došao".
 
Radovi su Danijelovi rastureni, i mahom su u privatnim rukama. Prikupljeni dali bi galeriju slika koja bi bila umstniku na čast a narodu na slavu i korist. "Kad se bude pisalo — veli jedan lični poznavalac Danijela — o istoriji našega slikarstva, niti će se moći mukom preći da se ne pomene ime Danijelovo, niti će se ono s malom hvalom pominjati. Kao umetnik slikar zauzimao bi Danijel dično mesto ma i u kojem velikom narodu kulturnom, a gde tek da ga u nas ne zauzima. Radovi njegovi s njime nestali nisu, nego su ostali potomstvu na ocenu i ugled". Ti radovi još i danas očekuju stručno proučavanje i svestranu ocenu, koja će biti dragocen prilog istoriji srpskoga slikarstva.
 
O ličnim osobinama njegovim kazuje nam pomenuti poznavalac: "Bio je suvonjav i rasta omalena. Držanja je bio prava. Kad je s kime govorio gledao mu je pravo u oči. Kao umetnik imao je u mestu ugleda i kod inteligencije i kod gospoštine. Jednom prilikom otišao neko da ga tuži varoškom kapetanu za nešto, a ovaj mu reče: ""A znaš li ti da je to veliki kinstler? Ne smeš ti na njega tako!""
 
Ostavši udovac, Danijel je preminuo na nepunih deset meseci posle smrti svoje žene, 25. maja 1873. godine i sahranjen je u groblju bečkerečkom pored svoje žene.
 
Danijel je bio vere istočno-pravoslavne a žena mu rimokatoličke.
 
I ako nema trajnog belega grobnog, ipak se Danijelov grob još i danas nesumnjivo zna. Obnavljajući uspomenu na starog živopisca, člankom prof. P. Aršinova, "Brankovo Kolo" je (26. aprila 1901.) pozvalo narod srpski da se prilozima podigne grobni spomenik srpskom umetniku, koji je zaslužio od svoga naroda i više. —
 
Ima ljudi koje tek budućnost upozna i stane ceniti više no što su oni za života i od svojih savršenika bili cenjeni. I ako su učenici staroga Danijela dobro znali i s ponosom pričali ko im je bio učitelj, ipak je vreme brzo preletelo preko takoga spomena. Ali verujemo da je već nastalo doba da se o negdašnjem umetniku obnovi drugo i još snažnije interesovanje.
 
Slika koju je za Narodni Muzej u Beogradu izradio živopisac Uroš Predić inicijativom i troškom osobitih poštovalaca Danijelova đenija — G. Vlad. Nikolića, advokata u Zemunu, i njegove Gospođe.


Andra Gavrilović, "Znameniti Srbi XIX veka"

Konstantin Danil, rad Uroša Predića (1857—1953) | ulje na platnu 81 x 65 cm | Poklon dr Nikolića, advokata iz Zemuna, 1898. godine
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #1 poslato: Jun 17, 2011, 12:13:25 am »

*

KONSTANTIN DANIL


KONSTANTIN DANIEL se smatra najvećim srpskim slikarom 19. veka. Kao mesto rođenja spominju se Lugoš i Ečka, a tačan datum i godina nisu zabeleženi. U sačuvanim crkvenim knjigama u Lugošu njegovo ime nije pronađeno, dok su knjige u Ečki izgorele za vreme Bune 1848. godine. Pretpostavlja se da je rođen između 1792. i 1802. godine, a umro je 1873. godine u Zrenjaninu. Otac mu je bio Rus, majka Srpkinja, a u grad na Begeju on je došao 1827. godine, gde je radeći portrete u kući grofa Karačonjia, kasnije velikog župana, upoznao Sofiju Deli, njegovu rođaku sa kojom se kasnije i oženio. Ovakva mešavina dovela je do toga da se, istovremeno, srpski, rumunski i mađarski istoričari podjednako izjašnjavaju da je pokojni umetnik bio sin njihovog naroda. Danil je nastojao da sakrije svoje siromašno poreklo, jer je po tvrđenju jednog starog Rumuna iz Ečke, otac slavnog umetnika bio svinjar kod nekog spahije u Ečki. Među njegovim slikarskim radovima, osim portreta, veliku umetničku vrednost imaju crkvene slike za oltare i ikonostasi. Kako je zapisano, Daniel je izradio ikonostas pravoslavne crkve u Pančevu za cenu od 4.000 forinti, a uz to uradio je i oko 20 portreta bogataša, od kojih oko 10 za porodicu Jagodić. Ovi portreti se danas nalaze u Galeriji Matice srpske u Novom Sadu. Izradio je i ikonostas rumunske crkve u Uzdinu, kao i ikonostas crkve u Temišvaru. Najzamašniji i najzreliji rad Daniela je ikonostas crkve u Jarkovcu sa 17 ikona, za koji je dobio honorar od 16.000 forinti.

Daniel Konstantin je od 1834 do 1873. godine živeo i radio u svom ateljeu u ulici Cara Dušana broj 37 u Zrenjaninu, gde je 14 naših umetnika, među kojima i Đura Jakšić, učilo slikarstvo. O tome i danas svedoči mermerna tabla na ovoj kući. Iako je bio pravoslavne vere sahranjen je 1873. godine na katoličkom groblju po pravoslavnom obredu. Grob je verovatno bio obeležen samo jednostavnim drvenim krstom, koji je vremenom istrulio i nestao, pa je tako njegov grob ostao neobeležen. Dugo se pouzdano nije moglo reći gde se tačno nalazi njegov grob. Na inicijativu Dobrotvornog ženskog srpskog društva, a u cilju pronalaženja posmrtnih ostataka i podizanja dostojnog nadgrobnog spomenika, počelo je traganje za grobom pokojnog umetnika. Sasvim slučajno u maju 1937. godine prilikom izvođenja zemljanih radova u blizini kapele na petrovgradskom katoličkom groblju pronađena su dva metalna kovega u dobro očuvanom stanju. Na jednom od njih stajao je natpis sa imenom Daniela Konstantina. Kako je zabeleženo, toga dana je doktor Josif Vajteršan, predsednik rimokatolike crkvene opštine, zamolio je doktora Kamenka Aleksića da u pratnji policije izađe na lice mesta i da tamo sačine zapisnik o otkriću groba velikog umetnika. Nakon uviđaja mošti Kostantina Daniela sahranjene su na mestu gde se danas nalazi spomenik koji je 1950. godine velikom umetniku podigao Gradski narodni odbor. Danas, pola veka nakon toga, korov je skoro prekrio nadgrobnu ploču. Izgleda da su jednog od najvećih srpskih slikara svi zaboravili.


Beogradska ka5anija
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #2 poslato: Jun 17, 2011, 12:26:58 am »

*

KONSTANTIN DANIL

Konstantin Danil (oko 1798 ili 1802, Lugož, Banat, danas u Rumuniji — 13-25/5 1873, Veliki Bečkerek) je bio srpski slikar, ikonograf i portretista.

ŽIVOTOPIS

Po njegovom pričanju on je 1812—1816 radio u temišvarskom ateljeu tada najuglednijeg srpskog slikara Arse Teodorovića, ali ga je stari majstor istjerao iz ljubomore, vidjevši veliku darovitost i naglo napredovanje svoga učenika. Danil međutim nije tada napustio Temišvar, već je stupio u radionicu jednoga od trojice bečkih akademskih slikara, koji su u to vrijeme stalno živjeli u banatskoj prijestolnici. Početkom dvadesetih godina Danilu se gubi trag. Može biti da je već i tada otišao na kraće vrijeme u Beč i Minhen, a uglavnom bit će da je putovao po Banatu i Erdelju, kao mnogi "putujući slikari" u to doba, i izdržavao se portretisanjem po imućnijim građanskim domovima i po plemićkim "kurijama". Za jedan takav portret plaćao se tada jedan dukat, t. j. 5 forinti u srebru. 1827 bavio se istim poslom u Velikom Bečkereku, te slikajući portret tadašnjeg bečkerečkog podnačelnika Stjepana Karacsony-a, bogatog vlastelina, kasnijeg torontalskog velikog župana i grofa, upoznao se u njegovoj kući sa Sofijom Dely, djevojkom iz jedne osiromašjele madžarske plemićske porodice, i vjenčao se s njome 27/2 iste godine u katoličkoj crkvi.

1828 pančevački prota Arsenović, prilikom jednog pohoda u Alibunaru, vidio je u kući graničarskog kapetana Kljunovića izvrsne portrete istog kapetana i njegove žene, te odmah ponudio Danilu da izradi ikonostas nove Srpske pravoslavne crkve, do tada najveće i najljepše u onamošnjem Srpstvu. Ugovor je sklopljen sa crkvenom opštinom 26/5 1829, Danil se preselio u Pančevo, prionuo je na proučavanje Sv. Pisma i na studiranje i skiciranje nacrta za pojedine ikone. 1833 Danil završio je pančevački ikonostas. Za taj svoj prvi veliki rad primio je od opštine 4.000 forinti u srebru. U to vrijeme je naslikao u Pančevu još oko 20 portreta i ikona, samo za vlasteline Jagodice oko 10 portreta, od kojih su 4 na imanju u Kanaku, a ostali u dvorcu dobra Krnjače, u Rumuniji, na našoj granici. Tim radom u Pančevu Danil je sebi ostavario reputaciju najboljeg majstora, a i materijalno se obezbijedio za cio život. Stoga je on ostao do smrti prijateljski i zahvalno-privržen proti Arsenoviću, koji se, uz Danila, i sam razvio u umjetnika.

1833 pozvala je Danila pravoslavna rumunjska opština Uzdin u Banatu, da joj ukrasi crkvu. 1836 je dovršio i nju, i to oltar u minijaturnom razmjeru, a plafon u monumentalnom velikom stilu. 1836 raspisala je srpska crkvena opština u Temišvaru natječaj za izradu ikonostasa, i izabrala Danila. Karakteristično je, da je Danil ponudu potpisao kao "mještanin". Taj ikonostas završio je novembra 1843. Za sve vrijeme rada u Temišvaru Danil je bio središte naročite pažnje, čak i sa strane njemačkog građanstva. Mladi madžarski plemić, potonji ministar, Gorove, vraćajući se sa studija iz, Francuske i Italije, molio ga je, da ga primi u svom ateljeju i o toj posjeti napisao je u Kossuthovom organu (Pesti Hirlap br. 45.377 od 1841), oduševljen članak, prikazujući ga kao čovjeka između 30 i 40 godina.
 
Njemačke novine Temesvarer Wochenblatt nekoliko puta svraćale su pažnju na "umjetnikov genij", smatrajući tu crkvu najljepšom u cijeloj Ugarskoj sa svim njenim provincijama. Od 1843 do 1852 boravio je većinom u svojoj kući, u Bečkereku, slikajući portrete, a i po koji žanr i nature morte (mrtvu prirodu). Za tih 10 godina, on je, po pisanju spomenutog njemačkog lista, dva puta, 1846 i 1851, putovao u Italiju, radi studija. Isto to tvrdi i temišvarski list Euphrosine (br. 5). Augusta 1852 preselio se u banatsko selo Dobricu, da naslika ikonostas srpske pravoslavne crkve. Za vrijeme trogodišnjeg rada tu pomagao mu je učitelj Lazar Nikolić koji je poslije i sam slikao i koji se proslavio osobito kao pijetetni biograf svoga učitelja,

Najzamašniji, najzreliji i posljednji Danilov ikonografski posao je srpska pravoslavna crkva u banatskom selu Jarkovcu. Već potpuno učvršćene reputacije Danil dobija od Jarkovčana punu slobodu, te ovaj prostrani ikonostas sliči više na ogromnu stijenu jedne galerije, no na konvencionalne ikonostase prekosavskih hramova. Ikona u svemu ima 17, dvije u stolovima, a 15 na ikonostasu. U jednostavno na zid pričvršćenim, nekitnjastim okvirima, bez aureole oko glave, ove velike slike, usprkos njegovoj pseudoklasičnoj i bidermajerskoj maniri i slatkosti, čine svečan, monumentalan utisak. Slike su dobro očuvane, pred rat ih je pažljivo očistio slikar St. Aleksić. Za sliku Svetog Save u vladičanskom stolu Danil je upotrijebio portret svoga dobrotvora, prote Arsenovića, i ni u jednoj kompoziciji nema inače kod nas uobičajeno, podražavanje i kopiranje s italijanskih uzora. Ima samo sličnosti, u shvaćanju i grupisanju, s ostalim njegovim ikonostasima, ali ovdje je, izvan sumnje, Danil najoriginalniji i najstaloženiji. Poslije Jarkovca radio je samo još po koju pojedinačnu ikonu, kao Hrista na Maslinovoj Gori u evangeličkoj crkvi u Kovačici, u Banatu. Otada nije se mnogo kretao iz Bečkereka i slikao je po narudžbi, uz velike cijene, većinom portrete i po gdjekoji žanr.

U građanstvu je Danil uživao veliki ugled i glas veoma obrazovana i odgojena, a i dosta bogata čovjeka. Djece nije imao.
 
Bio je omalen, poguren i kratkovidan, ponašanja i spoljašnosti vrlo skromne, ali inače duhovit i gostoljubiv. Kuću je držao skoro raskošno. Govorio je i pisao njemački, ali je sa Srbima opštio srpski. Sigurno je, da redovno akademski nije bio školovan, to se i osjeća po nekim pogreškama u crtežu i komponovanju, ali opet s druge strane samim talentom ne bi mogao dostignuti ono majstorstvo kolorisanja. On je uopšte upotrebljavao veoma nježne, tzv. posne boje, ali i pored toga istovremeno primjenjivao je tri razna načina. Tako se on ne može određeno ni svrstati u jednu školu. Na njemu se osjećaju istovremeno razni utjecaji, i mletački i holandski i bečko-bidermajerski i pseudoklasični. Ali po slatkosti, koja je ponekad prelazila u slađunjavost, po potpunom odsustvu muške oporosti i herojskoga zamaha, on je sin svoga vremena. Inače, i u svojoj palanačkoj povučenosti Danil je pratio razvoj svjetske umjetnosti i duhovnoga previranja. Nije izlagao ni u Pešti] ni u Beču nikada, tek pred smrt je slikao jednu poveliku Sv. Trojicu za bečku svjetsku izložbu, ali smrt ga je spriječila da je i dovrši.

Danil je bio dosta pao u zaborav. Njegovu smrt novine nisu objavile, a grob mu je gotovo izgubljen. Tako su mnogi njegovi portreti zabačeni, zaboravljeni, rašćerdani i upropašćeni. Što je spašeno, najviše se ima zahvaliti biografu L. Nikoliću i — Dr. Vl. Nikoliću koji je pronašao i njegovu fotografiju, po kojoj je naručio poznati, lijepi portret Danila od Uroša Predića i poklonio ga Narodnom Muzeju. U svoje vrijeme najviše je učinio za Danila J. Vujić, koji je sakupio oko 25 njegovih slika. Uopšte, u našoj zemlji, koje u javnim zbirkama koje u privatnom posjedu, postoji još oko 70 njegovih radova, osim crkava. Nažalost, i poslije oslobođenja 1918. godine, dosta je odvučeno u inostranstvo. 1924 pomoću J. Vujića, Narodnog Muzeja i Dr. M. Ševića Umjetničko Odjeljenje priredilo je jednu malu izložbu od 25 Danilovih slika, s jednim predavanjem. Tim povodom se mnogo počelo opet da govori i piše o tome velikom srpskom umjetniku.


Literatura

  • Narodna enciklopedija (1927. godine), članak napisao Veljko Petrović, inspektor Ministarstva Prosvete
  • Lazar Nikolić, Srpski slikari (1895);
  • Dr. István Berkeszi, Temišvarski slikari (1909, na madžarskom);
  • Sendrej-Sentivany, Leksikon ugarskih likovnih umjetnika (1915);
  • Adrian Negru, (1996)Constantin Daniel, Libertatea, Panciova;
  • Adrijan Negru, (2003)Slikarske radionice u Banatu u XVIII i XIX veku, Viša škola za obrazovanje vaspitača, Vršac
  • Pesti Hirlap (1841, 45); Temesvarer Wochenblatt (1841), 45, 1845. 49);
  • Euphrosine (1851, 5); Nemzeti Újság (1840. 87);
  • Kanitz, Serbien (1868).

Wikipedia
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #3 poslato: Jun 17, 2011, 12:37:04 am »

*

KONSTANTIN GRIGOROVIĆ DANIJEL — SLIKE






Umetnikova supruga Sofija Deli, 1840 | ulje na platnu, 70 x 85 cm
Portret Deli Štancija, 1850. | ulje na platnu, 43 x 54 cm


KONSTANTIN DANIL. — Izvršio je veliki uticaj na svoje savremenike, mlađe slikare, tako da je u istoriji slikarstva 19. veka poznat i kao slikar koji je imao svoj krug ili svoju školu koja je nosila njegovo ime.
 
40-ih godina oženio se Sofijom Deli čiji lik je često prikazivao na svojim slikama, što na portretima, što u religioznim prikazima. Njegova dela imaju karakterističan lazurni sjaj koji ih razlikuje od drugih dela ove epohe ili stila.
 
Konstantin Danil bio je jedan od najistaknutijih predstavnika bidermajera, stila koji su naši umetnici naučili u Beču a koji se vezuje prvenstveno za portretno slikarstvo. U Velikom Bečkereku otvorio je slikarsku radionicu, kojom je stekao ugled i poštovaoce. Slikao je uglavnom ikonostase i portrete. | Arte.rs
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #4 poslato: Jun 18, 2011, 04:19:56 pm »

*

KONSTANTIN GRIGOROVIĆ DANIJEL — SLIKE




Galerija Matice srpske


Petar Jagodić od Krnjače, 1829—1831.
ulje na platnu, 79 x 59 cm

Konstantin Danil je ostvario najvredniji opus srpskog bidermajerskog slikarstva. Punu pažnju poklanjao je naturalistički vernoj, gotovo taktilno opipljivoj obradi materije, tekstila, veza, nakita, dovodeći pri tome majstorstvo slikanja lazurima do savršenstva. Brojne predstave građanskog sloja, precizni detalji i minuciozno izvođenje oslikavaju duh vremena u kome su nastali. Pored portreta i religioznih slika, koji su dominantni u njegovom stvaralaštvu, ogledao se i u slikanju mrtvih priroda. Galerija matice srpske
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #5 poslato: Septembar 12, 2011, 09:28:44 pm »

*

KONSTANTIN GRIGOROVIĆ DANIJEL — SLIKE






Roksanda Jagodić od Krnjače, 1825.
Галерија Матице српске
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #6 poslato: Septembar 12, 2011, 09:34:30 pm »

*
KONSTANTIN DANIL — IDEALIZAM


KONSTANTIN DANIL

Izraziti predstavnik "ulepšanog sveta" u slikarstvu kod Srba je bio Konstantin Danil. Njegova slikarska karijera rasprostrta je između 1825 i 1873. Neki podaci iz njegove biografije još nisu u potpunosti rasvetljeni. Prva znanja je stekao kod nekog slikara u Temišvaru, možda kod Arse Teodorovića. Nije zabeležen na zvaničnoj bečkoj Akademiji ali je u Beču verovatno učio a bio je i u Italiji. On je jedan od retkih umetnika koji je imao biografa, štaviše jednog od svojih slikarskih učenika, ali i to mnogo ne pomaže da se o njegovom životu znaju mnoge važne pojedinosti. Pisac nekoliko tekstova o Danilu bio je Lazar Nikolić1, učitelj u selu Dobrica u Banatu, gde ga je za vreme rada na ikonostasu između 1852 i 1855, umetnik podučavao slikarstvu. Posledica tih pouka su biografske belešle objavljene u "Zastavi" i "Novom vremenu".

Danilovo slikarstvo je po Nikoliću bilo isključivo upućeno na idealisanje. Zato je izgleda najradije prikazivao ličnosti i scene iz Novog zaveta, nikad, koliko je Nikoliću bilo poznato "predele, životinje, lov, boj, društvene slike". Nije prihvatao Rembrantovo mišljenje da i u "ružnom za slikara lepog ima", najradije je obraćao pažnju slikanju "nežnim delovima" čovečjeg tela, pa je sa osobitom veštinom radio ruke, noge, lice uspevajući da spoji ekstremne boje. Danil je sprečio unošenje katoličke crkve u našu crkvu. Osam godina kasnije, Lazar Nikolić je objavio Uspomene na srpskog slikara K.G. Danila. On se vraćao naslovu i sličicama iz Danilovog života npr. nije ga nikad video da kopira ili pred sobom drži tuđe izvore (Danil mu ostavio skice i crteže). A za razliku od većine umetnika koji se služe kupljenom ili već zgotovljenom bojom, Danil ih je uvek sam pripremao. Zbog toga je Nikolić više puta morao da provede čitave dane uz Danila kako bi mu mešao boje. U tome se Danil nije držao pravila. Nikolić je izdvojio Danila čiji su svetitelji "simpatične, blage i ugodne osobe". Nikolić takođe kaže da je Danil bio vrlo neugledan fizički (nizak, pogrbljen, sed, sa naočarima i lošim tenom). U Nikolićevoj zaostavštini su nađene i druge beleške o Danilu koje nisu bile objavljene do tad. Tu su sećanja na dolazak Danila u Dobricu 1852. Upoznali su se i Danil mu je poverio da mu bude slikarski šegrt ili mešaja. Iskoristio je jedno njegovo odsustvo da se oproba kao slikar. Otkrivši to Danil mu je dao određen i jasan savet: "Prvo morate crtati, pa onda ćete slikati". Tehniku rada Danil nije skrivao, Posao je bio prvo izrađivan belom kredom, zatim je izvlačno punom olovkom pa bi se tek onda prelazilo na rad bojom. Nedostajalo bi samo završno majstorstvo dodavanja lazura, u čemu je Danil bio nenadmašan.

Danila pratimo isključivo kao portretistu i ikonopisca. Prvi potpisani ili tačno datovani Danilovi portreti potiču iz 1825. (smatra se da je rođen 1802) kakav je Muški portret (Temišvar). Sve postaje jasnije 1827 i 1828 kada Danil, npr. portretiše graničarskog kapetana Kljunovića i njegovu suprugu. Zadivljeni pančevački prota Konstantin Arsenović je na osnovu njih dao odlučujuću preporuku da Danil dobije slikanje ikonostasa u Uspenskoj crkvi. Na žalost, portreti su posle izlaganja u Beogradu 1924. nestali. Tako je preostalo da se o vrednostima Danilovih portreta sudi tek iz serije likova iz porodice Jagodić, koji su prethodili radu na ikonostasu ili nastajali istovremeno s njim. Najranije je datovan portret Spasoja Jagodića, slede portreti Konstantina Jagodića, Pavla Jagodića i Jovana Jagodića, Eufemije "Vece" Jagodić koja je dobila kao gornju granicu nastanka 1831, kao i portreti Rahile Jagodić, Roksande Jagodić i Petra Jagodića. Na Jagodićima otkrio je sve osobenosti i odlike svog 1 91 manira. Od sigurne impostacije dopojasnih figura, tananih detalja u prikazivanju materije i svetlucavih iskri života u očima. Portret arhimandrita Pavla Kengelca, nastao između 1832 i 1834 govori o neospornoj ikonografiji i stilistici bidermajera, u njemo vidimo čvrstinu i simetričnost, monolitnost i jednostavnost renesansnih slika. U isto vreme Danil slika i porodicu Šviker: istoričara Švikera, njegovu suprugu i sina, zatim portrete Franca Ksavera Vilhelma Zelenko i Barbare Zelenko, kao i Matiju Kudelića i njegovu suprugu. Između portreta Pavla Simića i portreta devojke s krstom samo se potvrdilo ono što je Danil već ostvario. Na njima su pripadnici građanske klase prikazani likovnim sredstvima građanskog slikarstva. Ostvarujući sa lakoćom karakterizaciju nedostajala je samo aplikacija neizbežne potvrde idealizacije.

U nekoliko sledećih godina u lični život je ušla Sofija Deli, kojom se Danil oženio, ali i na slikarska platna bilo u portretima ili likovima namenjenim ikonostasima. Bila je omiljen muževljev model. Prvi je naslikan oko 1840. Prozračnost i nabranost tkanine koja ne skriva obline i put, lazurno svetlucave iskre u očima i sjaj ukosnice deo su izvanredno savladanih zahteva bidermajerskog ukusa. Međutim, nedovršene ruke izazivaju pitanje o nesavladanom zadatku ili svesnom zanemarivanju. Nasuprot noti intimnosti u portretu supruge, gospođa Teteši zrači otmenošću i distancom do koje su i pored toga doprli fuidi dodira između umetnika i modela kome kao da nisu bile portrebne intervencije ulepšavanja. Ipak, i na njoj sve blista od slikareve veštine lazurnog prosvetljivanja. Muški portreti su samo na prvi pogled lišeni takvih mesta. Na portretu oficira iz 1839 kao da su pretenciozni brkovi bili dovoljni za reprezentaciju. Između Temišvara i ikonostasa u Dobrici započetog 1852 Danil je imao skoro celu deceniju posvećenu samo portretisanju. Slika Paje "Palčike" Nikolića je primer kamerne građanske parade koju majstor nepogrešivo registruje čak i kad se pred njim našao junak iz bitaka 1848 godine vojvoda Stevan Knićanin Danil nije menjao ni aranžman ni izražajna sredstva. U njoj su nalažene ipak promene, kao prelaz iz slika na kojima inkarnat ima crvenkasto-žućkaste tonove ka onima gde će boje naginjati crvenoljubičastoj hromatici. Portret gradonačelnika Nikolića iz 1850 uziman je kao siguran primer takvog Danilovog kolorističkog zaokreta. Portretska lista se posle 1850 odjednom istanjila a visoki uzlet u crkveno slikarstvo Danil je postigao još 1828 u Uspenskoj crkvi u Pančevu. Velike zasluge za dobijanje tog velikog posla imao je pančevački prota Konstantin Arsenović. Preporučivao je 25ogodišnjeg mladića bez većih prethodnih iskustava. Okvir Danilovih ikona je raskošna rezbarija oltarske pregrade (Janići iz Arada). Ipak u Danilovoj prirodi nije bilo prihvatanje svečanog, paradnog, sladunjavog i sentimentalnog. Slikanje u Pančevu je trajalo od 1829 do 1832. Ubrzo je sledio ugovor sa crkvom u Uzdinu (69 ikona radi do '39 godine — u Pančevu ih je bilo 39 što pokazuje tendencije da se povećava format na račun broja pa će uskoro ikonostas u Jarkovcu imati samo 15 slikanih polja). Od 1838 do 1843 je Danil pripremao ikone za Temišvar među kojima takve da bi "izložene u dvorani bečke Akademije uzdigle Danilovo ime u red pravih umetnika" (međutim, veći formati su lakše nagrizali njegovu veštinu komponovanja — često se to pretvaralo u veštinu detalja ali ne i besprekornost celine). Kad se Danil uskoro našao u Dobrici njegov učenik Lazar Nikolić je zapažao i objašnjavao neke njegove slikarske postulate (1852—55).

Između 1858 i 1861 uobličava poslednji svoj ikonostas u banatskom selu Jarkovcu. U prvoj zoni do arhitrava nije se ništa posebno dogodilo u uobičajenosti rasporeda, ali gornji i jedini pojas do Raspeća sadrži svega 5 ikona: u sredini Tajnu večeru, sa strane Rođenje i Vaskrsenje, Vaznesenje i Krštenje Hristovo. U pojedinačnim stojećim figurama prestonih ikona i dveri ili rekonstrukciji mizanscena priče o velikim praznicima Danil je rekapitulirao program svog crkvenog slikarstva, ponovljeno i na štafelajnim komadima nenamenjenim ikonostasima. Međutim, valerski i koloristički aranžmani zasenjuju i prikrivaju nepoznavanje anatomije i ljudskog tela. Često vešto ubačena skraćenja ekstremiteta, kao na jarkovačkom ili arhanđelu Gavrilu, uspeli su pokušaji da gledaoci budu impresionirani. Time se obnavlja problem Danilovog školovanja. Jer, ako se ne nauči anatomska tačnost, to može upućivati na nedostatak akademskog obrazovanja, ali naglašeno uvežbavanje i negovanje kolorističkih sklonosti nije se zasnivalo samo na talentu. Iako je dobro zatirao tragove kopiranja drugih majstora nesumnjivo je da je ih radio. Može da se naročito izdvoji kopija portreta slikara Pedra de Mojo (u to vreme u Beču) koju je načinio Muriljo. Praćenje Danilovih uzora vode u još jedan grad gde je mogao boraviti radi usavršavanja. Bila je to Venecija i u vezi sa njom pretpostavka da je Danilova Mrtva priroda kopija po venecijanskom slikaru Đan Frančesku Lokateliju. Renesansa nije jedanput pominjana kad je reč o Danilovom slikarstvu. Doprinos je to utiscima o širini i univerzalnosti njegove umetnosti, što se nazivalo vidom eklekticizma. U crkvenom slikarstvu je to primetnije, jer se Danil obraća čas Flamancima, čas Špancima ili Italijanima, kao što blesne sećanje na iskustvo domaćih majstora s kraja XVIII i početka XIX veka a u portretu je mnogo jasnije pripadao bidermajerskom naturalizmu (ako se setimo portreta Kengelca). Našlo se čak oko 15ak slikara koji su na razne načine sledili takvo slikarstvo. Jednom od njih, Đuri Jakšiću, žitelji njegovog rodnog mesta Srpske Crnje, nožem su nasrnuli na ikonu Bogorodice zbog toga što nije ličila na Danilove ikone kako je ugovorom bilo zahtevano. Nikome, čak ni epigonima i kopistima, 92 poput Lazara Nikolića ili Živka Petrovića, nije vredelo upinjanje da dosegnu završno i vrhunsko majstorstvo. Lazurni sjaj jedini je u srpskom slikarstvu umeo da ostvari Danil.
www.scribd.com
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #7 poslato: Februar 23, 2012, 02:54:37 pm »

*

KONSTANTIN GRIGOROVIĆ DANIJEL — SLIKE






Portret gospođe Tetesi
Portret gospođe Vajgling
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #8 poslato: Februar 28, 2013, 09:08:59 pm »

*

KONSTANTIN GRIGOROVIĆ DANIJEL — SLIKE






Arhanđel Gavrilo, 1850 | ulje na drvetu, 68 x 161 cm
Arhanđel Mihailo, 1860 | ulje na platnu, 30 x 40 cm (Narodni muzej, Beograd)
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #9 poslato: Novembar 16, 2015, 04:14:31 am »

*

Nikola Vlajić o  KONSTANTINU DANILU


"Ko je, u stvari, Konstantin Danil?" naziv je predavanja održanog u Narodnom muzeju Pančevo. O ovom genijalnom srpskom slikaru iz 19. veka govorio je etnolog-kustos Nikola Vlajić.

Srpski umetnik i boem Đura Jakšić sredinom 19. veka nije znao da slika, ali želeo je da nauči. Zbog toga je putovao u Zrenjanin, u atelje ovog čoveka. Njegovo ime je Konstantin Danil, a smatraju ga najvećim srpskim slikarem 19. veka. Pre nego što je postao poznat, karijeru je započeo u Pančevu, kako tvrdi etnolog Nikola Vlajić.

— Do tada nepoznati slikar vinuo se iz Pančeva i ostavio veliki trag u našoj istoriji umetnosti. Može se slobodno reći — sprskoj istoriji umetnosti, iako njegovo poreklo i njegov život ni do danas nisu dovoljno istraženi, rekao je Nikola Vlajić.

Konstatin Danil rođen je u Banatu, ali ne zna se da li u Lugošu ili u Ečkoj, da li 1792. ili 1802.

— Svojataju ga Srbi, Rumuni i Mađari, a možda je bio i nešto četvrto, ali ipak njegovo veliko delo najbolje govori o njemu, istakao je Nikola Vlajić.

Posetioci Narodnog muzeja bili su u prilici da vide njegova najpoznatija dela, njegove ikonostase na video-bimu, ali i jedan od najlepših portreta, remek-delo srpske umetnosti iz 19. veka, uživo.

— Portret arhimandrita Pavla Kengelca nalazi se u zbirci Narodnog muzeja iako je vlasništvo Srpske pravoslavne crkvene opštine Pančevo. Već tridesetak godina je u našem muzeju i za ovu priliku smo ga specijalno izložili, objasnio je Nikola Vlajić.

Konstantin Danil nije završio likovnu akademiju, ali bogati klijenti su ipak naručivali portrete kod njega, iako je bio "bezobrazno skup", oko deset puta skuplji od ostalih, ističe Vlajić. Pored portreta, čuveni "slikar Danijel" izdržavao se radeći ikonostase u crkvama.

— Uradio je pet ikonostasa — u Uspenskom hramu u Pančevu, Uzdinu, Temišvaru, Dobrici, Jarkovcu. Posle drugog ikonostasa postao je izuzetno bogat čovek i najveći deo života proveo je u Zrenjaninu, dodao je Nikola Vlajić.

U tadašnjem Velikom Bečkereku, a sadašnjem Zrenjaninu, Konstantin Danil se družio sa višim slojevima društva i oženio sa mladom Sofijom Deli, devojkom iz plemićke porodice. Ona mu je poslužila kao model za Bogorodicu na ikonostanu u Uspenskom hramu u Pančevu. U Zrenjaninu je otvorio i školu slikanja. Oko 15 slikara bili su njegovi učenici i sledbenici. Većina je zauzela visoko mesto u nacionalnoj istoriji umetnosti.

Uroš Predić ga je naslikao 1895. na osnovu fotografije. Danas nas deli 140 godina od njegovog upokojenja, ali još se nije razjasnilo ko je on, u stvari.

— Zato je veče i nazvano "Ko je, u stvari, Konstantin Danil?", jer do danas nije razjašnjeno skoro ništa iz njegovo života, zaključio je Nikola Vlajić.

U Srbiji ima oko sto njegovih dela što je, kaže Vlajić, sasvim dovoljno da se shvate značaj i veličina ovog genijalnog slikara. Većina njegovih radova nalazi se u Matici srpskoj u Novom Sadu.

Pančevo, 07.09.2013.
Sačuvana
Angelina
Administrator
Hero Member
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 1557



Pogledaj profil
« Odgovor #10 poslato: Novembar 16, 2015, 04:34:42 am »

*

KONSTANTIN, SLIKAR ISTORIJE I PORTRETA


Naša novija likovna kultura nema slikare na nivou Tiepola, Davida, Engra, Valdmilera ili Makarta ali ono što su Teodor Kračun, Katarina Ivanović, Stevan Aleksić, Paja Jovanović i Leon Koen ostvarili svrstava nas u narode sa razvijenom umetnošću. Posebno mesto u istoriji predmodernog srpskog slikarstva pripada Konstantinu Danilu (Danielu) (Lugoš, 1802 — Veliki Bečkerek, 1873). Sa manjim retrospektivama njegovih slika u Gradskom muzeju u Vršcu i Narodnom muzeju u Pančevu obeležen je jubilej 210 godina od rođenja i 140 godina od smrti umetnika.


RADOST I STALOŽENOST

Reč je o slikaru koji je kao i mnogi stari majstori proživeo srećan život pa zato njegovo slikarstvo odiše radošću i staloženošću, koje sada nestaju iz umetnosti. Nikola Kusovac je dobro primetio da današnji realisti, ma koliko se trudili, nisu ni nalik vrlim majstorima, tajna predivnih starih slika se ne može razotkriti. Tajanstveni maestro Danil o kome se ne zna mnogo, koji je krio svoje godine i poreklo, jedan je od najvećih slikara u srpskoj umetnosti, neprevaziđen u materijalizaciji finih površina i plemenitih formi. Stvarao je u vreme Napoleona, neoklasicizma i bidermajera, pa je njegova umetnost građanski smirena i razložna, odaje slikara svesnog svojih sposobnosti. Nikada posle devetnaestog veka građanstvo neće znati za tako lep i dostojanstven život, za doba u kojem se znalo za meru, sud i veru, kada je svaki član društva zadobijao svoje zasluženo mesto. U tom svetu sasvim drugačijih poimanja od današnjih poseban značaj pripada Vojvodini, pitomom i bogatom Banatu, koji je imao svoju aristokratiju i likovne hroničare kakav je Konstantin Danil. Na jednom dokumentu potpisao se kao "Konstantin Danil, slikar istorije i portreta". Pod istorijom je mislio na crkvenu i na ikonostase koje je naslikao za pet vojvođanskih crkava, od kojih je najpoznatiji u pančevačkoj Crkvi Uspenja Presvete Bogorodice. Ni na jednom nije ponovio raspored, broj ikona, kompoziciona rešenja ili kolorit, premda je više ostao upamćen kao vanredni portretista. [...]

Piše Dejan Đorić za "Pečat" | 07.03.2014.
Sačuvana
Stranice: [1]   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: